Futures roll là gì? Roll hợp đồng tương lai

Định nghĩa

Futures roll (roll hợp đồng tương lai, chuyển kỳ hạn hợp đồng) là việc đóng vị thế ở hợp đồng tương lai sắp đáo hạn và mở vị thế tương ứng ở hợp đồng có tháng đáo hạn kế tiếp, để tiếp tục nắm giữ cùng một tài sản cơ sở.

Hợp đồng tương lai là thỏa thuận mua hoặc bán một tài sản theo giá định trước vào một ngày hết hạn cố định. Vì mỗi hợp đồng có ngày hết hạn riêng, người muốn giữ vị thế lâu hơn phải roll.

Định nghĩa chính xác hơn

Về kỹ thuật, roll gồm hai lệnh ngược chiều được thực hiện cùng lúc hoặc gần nhau:

• đóng hợp đồng front month, tức kỳ hạn gần nhất;
• mở hợp đồng ở kỳ hạn sau với cùng chiều và cùng quy mô hợp đồng.

Trên sàn phái sinh, việc này thường được làm bằng calendar spread: một lệnh duy nhất mua kỳ hạn này và bán kỳ hạn kia. Cách này giúp tránh rủi ro giá biến động giữa hai lệnh riêng lẻ.

Ví dụ giả định

Một nhà giao dịch đang giữ vị thế mua hợp đồng dầu thô kỳ hạn gần. Hợp đồng này sắp đến hạn và anh ta không muốn nhận dầu thật.

• Giá kỳ hạn gần là A, giá kỳ hạn kế tiếp là B.
• Anh ta bán kỳ hạn gần ở giá A và mua kỳ hạn kế tiếp ở giá B.
• Nếu B cao hơn A, thị trường đang ở trạng thái contango. Sau khi roll, anh ta giữ cùng lượng dầu nhưng ở mức giá cao hơn. Phần chênh lệch B trừ A làm giảm kết quả nếu giá không tăng thêm.
• Nếu B thấp hơn A, thị trường ở trạng thái backwardation. Lúc này chênh lệch có lợi cho vị thế mua.

Khoản chênh lệch này gọi là roll yield (lợi suất roll). Nó có thể dương hoặc âm và không phải là phí do sàn thu.

Nơi thuật ngữ xuất hiện

• Nền tảng giao dịch: mã hợp đồng kèm ký hiệu tháng và năm đáo hạn. Khi đến kỳ roll, khối lượng và hợp đồng mở chuyển dần sang mã mới.
• CFD trên chỉ số và hàng hóa: nhiều CFD trên năng lượng hoặc chỉ số chứng khoán dựa trên giá hợp đồng tương lai. Nhà môi giới thông báo ngày rollover và có thể điều chỉnh giá hoặc số dư khi chuyển kỳ hạn. Điều kiện cụ thể cần xem trong thông báo chính thức của từng nhà môi giới.
• Báo cáo quỹ ETF hàng hóa: roll yield được dùng để giải thích vì sao lợi nhuận của quỹ khác với giá giao ngay.
• Tin tức: cụm "roll week" hoặc "roll period" chỉ giai đoạn dòng tiền lớn chuyển kỳ hạn, có thể làm thay đổi thanh khoản và spread.

Trường hợp đặc biệt

• Hợp đồng giao hàng vật chất: nếu không roll hoặc đóng trước ngày thông báo đầu tiên (first notice day), người giữ vị thế có thể phải nhận hoặc giao hàng. Xem thêm thanh toán tiền mặt và giao hàng.
• Hợp đồng thanh toán tiền mặt: nếu không roll, vị thế được tất toán theo giá thanh toán cuối cùng.
• Biểu đồ liên tục: biểu đồ nối các kỳ hạn có thể tạo khoảng trống giá tại ngày roll. Một số nhà cung cấp dữ liệu điều chỉnh lùi giá lịch sử để xóa khoảng trống này.

Giao dịch phái sinh có đòn bẩy có thể gây lỗ nhanh, kể cả do chênh lệch khi roll. Xem quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Phái sinh · Front month · Contango · Backwardation · Hợp đồng kỳ hạn · Phí swap · Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

Roll hợp đồng tương lai có tốn phí không?

Mỗi lệnh đóng và mở có thể phát sinh phí giao dịch và spread. Ngoài ra còn có chênh lệch giá giữa kỳ hạn cũ và kỳ hạn mới.

Roll có giống swap qua đêm không?

Không. Swap là tiền lãi điều chỉnh khi giữ vị thế qua đêm. Roll là việc chuyển sang hợp đồng có kỳ hạn khác.

Không roll thì sao?

Vị thế được tất toán khi đáo hạn, bằng tiền mặt hoặc giao hàng, tùy theo điều khoản của hợp đồng.

Khi nào thường roll?

Thường là vài ngày trước khi hợp đồng hết hạn, khi thanh khoản chuyển sang kỳ hạn kế tiếp. Lịch cụ thể do sàn hoặc nhà môi giới công bố.