SNB là gì? Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ

SNB là gì

SNB (Swiss National Bank, ngân hàng quốc gia Thụy Sĩ) là ngân hàng trung ương của Thụy Sĩ. SNB phát hành đồng franc Thụy Sĩ (CHF) và điều hành chính sách tiền tệ của nước này. Đây là một trong các ngân hàng trung ương mà thị trường ngoại hối theo dõi sát, cùng với Fed, ECB và BoJ.

SNB hoạt động độc lập với chính phủ theo luật về ngân hàng quốc gia. Cổ phiếu của SNB được niêm yết, nhưng cổ đông không quyết định chính sách tiền tệ. Nếu bạn mới tìm hiểu vai trò chung của ngân hàng trung ương, xem trước trang Ngân hàng trung ương và tiền tệ.

Ngân hàng trung ương tăng lãi suất chính sách, hoặc phát tín hiệu sẽ tăng.
Tiền gửi và trái phiếu bằng đồng tiền đó bắt đầu trả lãi cao hơn.
Nhà đầu tư chuyển tiền vào đồng tiền đó để hưởng lợi suất cao hơn.
Đồng tiền có xu hướng mạnh lên; cắt giảm lãi suất thường tác động ngược lại.

Quyết định lãi suất → tiền tệ: chuỗi nguyên nhân và kết quả thường gặp. Đây là phản ứng đầu tiên thường gặp, không phải quy luật: khi tin đã được kỳ vọng từ trước, giá có thể gần như không biến động hoặc đi ngược lại.

Nhiệm vụ: ổn định giá

Nhiệm vụ chính của SNB là giữ ổn định giá cả, có tính đến diễn biến kinh tế. SNB định nghĩa ổn định giá là lạm phát đo bằng chỉ số giá tiêu dùng CPI của Thụy Sĩ nằm dưới một ngưỡng mà SNB nêu trong chiến lược chính sách tiền tệ. Ngưỡng chính xác được đăng trên trang chính thức của SNB.

Thụy Sĩ là nền kinh tế mở, xuất khẩu nhiều. Vì vậy tỷ giá CHF tác động mạnh đến giá hàng nhập khẩu và lạm phát trong nước. CHF tăng giá làm hàng nhập khẩu rẻ hơn và kéo lạm phát xuống. Đây là lý do SNB thường nói về tỷ giá khi giải thích quyết định lãi suất.

Ai quyết định và lịch họp

Chính sách tiền tệ do Ban Điều hành (Governing Board) quyết định, gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các thành viên khác của ban. Khác với Fed hay ECB, nhóm ra quyết định của SNB nhỏ, nên thị trường chú ý nhiều đến phát biểu của từng thành viên.

Hội đồng Ngân hàng (Bank Council) giám sát hoạt động của SNB nhưng không quyết định lãi suất.

Nhịp họp:

SNB công bố Đánh giá chính sách tiền tệ mỗi quý một lần, theo lịch được đăng trước trên trang chính thức.
Sau thông báo thường có họp báo của Ban Điều hành.
SNB có thể hành động ngoài lịch họp, kể cả can thiệp tỷ giá vào bất kỳ ngày nào.

Ngày họp cụ thể của năm hiện tại, hãy xem trên lịch sự kiện chính thức của SNB. Lịch kinh tế của các trang khác chỉ nên dùng để đối chiếu; cách đọc lịch có ở trang Cách đọc lịch kinh tế.

Lãi suất SNB và các công cụ

Lãi suất chính sách SNB

Lãi suất chính sách SNB (SNB policy rate) là công cụ chính. SNB hướng lãi suất ngắn hạn có bảo đảm trên thị trường tiền tệ Thụy Sĩ, đo bằng SARON (Swiss Average Rate Overnight), về gần mức lãi suất chính sách. Mức lãi suất hiện hành và lịch sử thay đổi được công bố trên trang lãi suất của SNB và trong dữ liệu chính thức của SNB. Trang này không ghi con số để tránh sai lệch với nguồn gốc.

Trong lịch sử, SNB từng duy trì lãi suất âm trong một thời gian dài. Điều đó cho thấy SNB sẵn sàng dùng cả những công cụ mà nhiều ngân hàng trung ương khác ít dùng.

Tiền gửi của ngân hàng tại SNB

Ngân hàng thương mại giữ tiền gửi không kỳ hạn (sight deposits) tại SNB. SNB trả hoặc thu lãi trên khoản này theo cơ chế phân bậc: một phần được miễn hoặc áp mức khác. Cơ chế này giúp đưa lãi suất thị trường về đúng mức mục tiêu.

Can thiệp tỷ giá

SNB nói rõ rằng họ có thể mua hoặc bán ngoại tệ khi cần. Mua ngoại tệ làm CHF yếu đi, bán ngoại tệ làm CHF mạnh lên. Khi đọc thông cáo, cần xem SNB nói gì về "sẵn sàng can thiệp trên thị trường ngoại hối". Thêm về chủ đề này ở trang Can thiệp tỷ giá và Chế độ tỷ giá.

Một ví dụ lịch sử: SNB từng duy trì mức sàn cho tỷ giá EUR/CHF, rồi bỏ mức sàn này mà thị trường không lường trước. CHF tăng giá rất mạnh trong một phiên, giá nhảy qua nhiều mức mà lệnh dừng lỗ không khớp được ở giá đặt.

Các công cụ khác

SNB còn dùng nghiệp vụ repo (cho vay hoặc hút tiền có bảo đảm) và phát hành chứng khoán nợ của SNB để điều tiết thanh khoản.

Cách đọc thông cáo và tài liệu chính sách

Mỗi kỳ đánh giá, SNB thường công bố:

Tài liệu	Nên đọc gì
Thông cáo quyết định	Mức lãi suất mới, lý do, câu chữ về tỷ giá và can thiệp
Dự báo lạm phát có điều kiện	Lạm phát dự kiến nếu lãi suất giữ nguyên trong suốt kỳ dự báo
Phát biểu tại họp báo	Đánh giá rủi ro, mức độ sẵn sàng hành động tiếp
Tóm tắt thảo luận của Ban Điều hành	Lý lẽ bên trong quyết định; công bố sau kỳ họp, kiểm tra lịch trên trang chính thức

Điểm cần hiểu đúng về dự báo lạm phát có điều kiện: dự báo giả định lãi suất không đổi. Nếu đường dự báo vượt ngưỡng ổn định giá, đó là tín hiệu SNB có thể thấy cần thắt chặt; nếu thấp hơn nhiều, có thể là tín hiệu nới lỏng. Đây là cách đọc tài liệu, không phải dự báo.

Khi so sánh câu chữ giữa các kỳ, hãy xem SNB nghiêng về hawkish hay dovish, và có thay đổi forward guidance hay không. Thị trường phản ứng với phần khác so với kỳ vọng, không phải với bản thân quyết định; xem Tin kỳ vọng và bất ngờ.

SNB và CHF: cặp tiền nào phản ứng, vì sao

Quyết định của SNB tác động trực tiếp lên các cặp tiền có CHF:

USD/CHF: phản ứng với chênh lệch giữa lãi suất SNB và lãi suất Fed.
EUR/CHF: nhạy nhất với SNB, vì khu vực đồng euro là đối tác thương mại lớn và SNB thường nhắc đến tỷ giá với euro.
GBP/CHF, CHF/JPY: phản ứng theo chênh lệch lãi suất với BoE và BoJ.

Cơ chế chung, được giải thích ở trang Lãi suất và tiền tệ:

Lãi suất SNB cao hơn kỳ vọng hoặc giọng điệu cứng rắn hơn thường làm CHF mạnh lên.
Cắt lãi suất bất ngờ hoặc nhấn mạnh sẵn sàng bán CHF thường làm CHF yếu đi.

CHF còn được coi là tài sản trú ẩn an toàn. Trong giai đoạn risk-off, dòng tiền có thể đổ vào CHF bất kể lãi suất. Vì vậy có lúc CHF tăng giá dù SNB nới lỏng. Nên xét cả lãi suất thực, không chỉ lãi suất danh nghĩa.

Quanh thời điểm công bố, spread thường giãn rộng và giá có thể nhảy. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, nhất là khi có quyết định bất ngờ. Đọc thêm Quản lý rủi ro trước khi theo dõi các sự kiện như vậy.

Câu hỏi thường gặp

SNB là gì?

SNB là Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ, ngân hàng trung ương phát hành đồng CHF và điều hành chính sách tiền tệ của Thụy Sĩ, với nhiệm vụ chính là ổn định giá.

Ai quyết định lãi suất SNB?

Ban Điều hành (Governing Board) của SNB. Hội đồng Ngân hàng chỉ giám sát hoạt động, không quyết định lãi suất.

SNB họp bao lâu một lần?

SNB công bố đánh giá chính sách tiền tệ mỗi quý một lần theo lịch đăng trước trên trang chính thức, nhưng có thể hành động ngoài lịch.

Xem mức lãi suất SNB hiện tại ở đâu?

Trên trang lãi suất và phần dữ liệu chính thức của SNB. Nên dùng nguồn này thay vì số liệu chép lại từ trang khác.

Vì sao CHF có lúc tăng dù SNB giảm lãi suất?

Vì CHF là tài sản trú ẩn. Khi thị trường lo ngại rủi ro, nhu cầu nắm giữ CHF có thể lấn át tác động của lãi suất.

SNB có can thiệp tỷ giá không?

SNB nói rõ trong các thông cáo rằng họ có thể mua hoặc bán ngoại tệ khi cần. Câu chữ về can thiệp trong mỗi thông cáo là điểm thị trường theo dõi sát.

SNB - Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ