Suy thoái kinh tế (Recession) là gì?

Định nghĩa ngắn

Suy thoái kinh tế (recession) là giai đoạn hoạt động kinh tế của cả nước giảm rõ rệt và trên diện rộng: sản lượng, việc làm, thu nhập và chi tiêu cùng đi xuống trong một thời gian đáng kể.

Đây là pha đi xuống trong chu kỳ kinh tế, nằm giữa đỉnh tăng trưởng và đáy.

Định nghĩa chính xác và các trường hợp biên

Có hai cách hiểu thường gặp:

Các trường hợp biên mà trader có kinh nghiệm nên phân biệt:

• Suy thoái kỹ thuật nhưng thị trường lao động vẫn vững: GDP giảm, nhưng các chỉ báo khác không xấu đi. Cơ quan chính thức có thể không gọi đó là suy thoái.
• Tăng trưởng chậm (growth recession): GDP vẫn tăng nhưng thấp hơn mức tiềm năng, thất nghiệp tăng.
• Đình lạm (stagflation): suy giảm kinh tế đi kèm lạm phát cao.
• Khủng hoảng sâu (depression): suy thoái rất nặng và kéo dài.
• GDP bình quân đầu người: tổng GDP có thể tăng nhờ dân số tăng, trong khi GDP trên mỗi người lại giảm.
• Suy thoái khác với giảm phát (giá chung giảm) và giảm lạm phát (giá tăng chậm lại).

Ví dụ giả định

Quốc gia giả định A công bố số liệu:

• Quý trước: GDP thực giảm so với quý liền trước đó.
• Quý này: GDP thực tiếp tục giảm.
• Cùng lúc: tỷ lệ thất nghiệp tăng, sản xuất công nghiệp giảm, doanh số bán lẻ giảm.

Theo cách hiểu kỹ thuật, A đã rơi vào suy thoái. Vì việc làm, sản xuất và chi tiêu cùng giảm, nhiều khả năng cơ quan chính thức cũng xác định đây là suy thoái. Nếu chỉ có GDP giảm còn các chỉ báo khác ổn định, kết luận sẽ không chắc chắn.

Dấu hiệu suy thoái thường được theo dõi

• GDP thực theo quý và các lần điều chỉnh số liệu.
• Tỷ lệ thất nghiệp, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp.
• Chỉ số PMI (khảo sát quản lý thu mua) xuống dưới ngưỡng phân chia giữa mở rộng và thu hẹp.
• Đường cong lợi suất đảo ngược: lợi suất trái phiếu ngắn hạn cao hơn dài hạn.
• Chênh lệch tín dụng nới rộng, siết chặt tín dụng.

Không dấu hiệu nào báo trước suy thoái một cách chắc chắn. Mỗi dấu hiệu đều từng có lúc báo sai.

Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu

• Tin tức và báo cáo: báo cáo GDP, biên bản họp ngân hàng trung ương, báo cáo của các tổ chức quốc tế.
• Nền tảng giao dịch: lịch kinh tế trong MetaTrader 5 và trên các trang tin tài chính liệt kê ngày công bố GDP, việc làm, PMI.
• Phân tích thị trường: trong phân tích cơ bản, suy thoái thường gắn với kỳ vọng hạ lãi suất, dòng tiền trú ẩn an toàn và giai đoạn thị trường gấu của chỉ số chứng khoán.

Suy thoái và đầu tư

Trong giai đoạn suy thoái, biến động giá thường tăng và tin vĩ mô có thể làm giá đảo chiều rất nhanh. Phản ứng của thị trường không lặp lại giống nhau giữa các lần suy thoái. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể khiến bạn mất tiền nhanh, nhất là khi biến động cao. Xem thêm phần quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Chu kỳ kinh tế · Thâm hụt ngân sách · Thắt lưng buộc bụng · Hiệu ứng lây lan tài chính · Thiên nga đen · Tỷ lệ nợ trên GDP · Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

Recession là gì?

Recession là từ tiếng Anh chỉ suy thoái kinh tế: hoạt động kinh tế giảm rõ rệt, trên diện rộng và kéo dài.

Suy thoái kỹ thuật có phải là suy thoái chính thức không?

Không hẳn. Suy thoái kỹ thuật chỉ dựa vào GDP thực. Cơ quan chính thức xét thêm việc làm, thu nhập, sản xuất và doanh số.

Ai tuyên bố một nền kinh tế đang suy thoái?

Tùy quốc gia. Ở Mỹ, NBER xác định thời điểm bắt đầu và kết thúc. Ở nhiều nước khác, báo chí dựa vào số liệu GDP của cơ quan thống kê.

Suy thoái khác khủng hoảng kinh tế thế nào?

Khủng hoảng sâu (depression) là suy thoái rất nặng và kéo dài. Khủng hoảng tài chính có thể gây ra suy thoái, nhưng hai khái niệm này không giống nhau.

Có chỉ báo nào dự báo chính xác suy thoái không?

Không. Đường cong lợi suất, PMI hay số liệu việc làm chỉ là tín hiệu tham khảo và đều từng báo sai.