ROI là gì? Tỷ suất lợi nhuận và cách tính

ROI là gì?

ROI (Return on Investment), hay tỷ suất lợi nhuận (rate of return), là phần lãi hoặc lỗ tính theo tỷ lệ so với số vốn đã bỏ ra.

ROI dương nghĩa là có lãi. ROI âm nghĩa là thua lỗ. ROI thường được viết dưới dạng phần trăm.

Cách tính ROI

Công thức cơ bản:

ROI = (Giá trị cuối kỳ − Vốn bỏ ra) / Vốn bỏ ra

Sau đó đổi kết quả sang phần trăm.

Ví dụ giả định, chỉ dùng ký hiệu:

Bạn bỏ vốn V vào một khoản đầu tư.
Sau một thời gian, khoản đầu tư có giá trị G.
Lãi (hoặc lỗ) là G − V.
ROI là (G − V) / V.

Nếu G lớn hơn V thì ROI dương. Nếu G nhỏ hơn V thì ROI âm. Nếu G bằng V thì ROI bằng không. Để thử với số liệu của riêng bạn, hãy dùng các công cụ tại trang Công cụ tính toán.

ROI xuất hiện ở đâu

Nền tảng giao dịch: báo cáo lịch sử tài khoản thường hiển thị lãi/lỗ ròng. Bạn có thể tự chia số này cho vốn để ra ROI.
Sao kê tài khoản: sao kê cho biết số dư, các lần nạp và rút. Đây là dữ liệu cần có để tính ROI cho đúng.
Tin tức và báo cáo quỹ: ROI hoặc "lợi suất" thường đi kèm một khoảng thời gian, ví dụ từ đầu năm hay theo năm.

Định nghĩa chính xác và các trường hợp đặc biệt

Thời gian. ROI đơn giản không tính đến thời gian nắm giữ. Cùng một ROI đạt được trong một tháng và trong nhiều năm là hai kết quả rất khác nhau. Để so sánh các khoảng thời gian, người ta dùng lợi suất hàng năm hoặc CAGR.

Chi phí. ROI ròng phải trừ spread, hoa hồng, phí swap và thuế (nếu có). Nếu bỏ qua các khoản này, ROI trông cao hơn thực tế.

Đòn bẩy. Với CFD và forex có đòn bẩy, vốn thực bỏ ra là ký quỹ (margin), nhỏ hơn nhiều so với giá trị vị thế. ROI tính trên ký quỹ vì thế có thể dao động rất mạnh theo cả hai chiều. Giao dịch có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả toàn bộ vốn trong tài khoản. Xem thêm tại Quản lý rủi ro.

Nạp và rút giữa kỳ. Nếu bạn nạp thêm hoặc rút tiền giữa kỳ, phép chia giản đơn sẽ cho kết quả sai. Có hai cách tính phổ biến:

Phương pháp	Đo cái gì
Lợi suất theo thời gian (time-weighted)	Hiệu quả của cách giao dịch, loại bỏ ảnh hưởng của dòng tiền nạp/rút
Lợi suất theo dòng tiền (money-weighted)	Kết quả thực tế trên số tiền bạn đã bỏ vào, theo đúng thời điểm nạp/rút

Đơn vị tiền tệ. ROI tính theo tiền tệ tài khoản có thể khác ROI quy đổi sang VND khi tỷ giá thay đổi.

Lãi chưa chốt. ROI có thể tính trên vị thế đã đóng (lãi vốn đã thực hiện) hoặc gồm cả vị thế đang mở. Khi đọc một con số ROI, cần biết nó thuộc loại nào.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

ROI và tỷ suất lợi nhuận có khác nhau không?

Trong giao dịch, hai từ này thường dùng như nhau. Trong kế toán doanh nghiệp, "tỷ suất lợi nhuận" còn có thể chỉ lợi nhuận so với doanh thu. Khi đọc, hãy xem mẫu số là gì.

ROI cao có nghĩa là cách giao dịch tốt không?

Không nhất thiết. ROI không cho biết mức rủi ro đã chấp nhận, độ sụt giảm vốn hay thời gian đạt được kết quả đó.

ROI có thể âm vượt quá số vốn không?

Với tài sản mua bằng tiền mặt, khoản lỗ tối đa là toàn bộ vốn. Với sản phẩm có đòn bẩy, điều này phụ thuộc vào điều kiện của từng nhà cung cấp, nên cần kiểm tra trực tiếp với họ.

Có cần tính ROI theo năm không?

Nên làm vậy khi so sánh các khoản đầu tư có thời gian nắm giữ khác nhau. Khi đó, hãy dùng lợi suất hàng năm hoặc CAGR.

Tỷ suất lợi nhuận ROI là gì?