Hedge ratio là gì? Tỷ lệ phòng hộ và cách tính

Định nghĩa ngắn

Hedge ratio (tỷ lệ phòng hộ) là quy mô của vị thế phòng hộ so với quy mô rủi ro (exposure) mà vị thế đó cần bảo vệ.

Hedging (phòng hộ) là mở một vị thế có lãi lỗ ngược chiều với vị thế hoặc tài sản đang nắm giữ. Mục đích là giảm tác động khi giá biến động bất lợi. Phòng hộ không tạo ra lợi nhuận. Phòng hộ làm giảm lỗ, nhưng đồng thời cũng làm giảm lãi.

Cách tính hedge ratio

Công thức cơ bản:

Hedge ratio = Giá trị vị thế phòng hộ / Giá trị exposure

Hai vế bằng nhau gọi là phòng hộ toàn phần.
Vị thế phòng hộ nhỏ hơn exposure gọi là phòng hộ bán phần.
Vị thế phòng hộ lớn hơn exposure gọi là phòng hộ quá mức (over-hedge). Phần vượt quá thực chất là một vị thế đầu cơ mới.

Định nghĩa chính thức hơn là tỷ lệ phòng hộ phương sai tối thiểu (minimum variance hedge ratio):

h* = ρ × (σS / σF)

Trong đó:

ρ là hệ số tương quan giữa giá tài sản gốc và giá công cụ phòng hộ.
σS là độ lệch chuẩn biến động giá của tài sản gốc.
σF là độ lệch chuẩn biến động giá của công cụ phòng hộ.

Hai tài sản càng ít tương quan thì phần rủi ro còn lại sau phòng hộ càng lớn.

Ví dụ giả định

Một doanh nghiệp nhập khẩu sẽ phải trả một khoản USD, gọi là A, vào một ngày trong tương lai. Rủi ro của doanh nghiệp là VND mất giá so với USD (xem rủi ro tỷ giá).

Doanh nghiệp ký hợp đồng kỳ hạn mua trước một lượng USD, gọi là B. Khi đó:

Hedge ratio = B / A.
Nếu B = A, toàn bộ khoản phải trả được cố định tỷ giá.
Nếu B nhỏ hơn A, phần chênh lệch (A − B) vẫn chịu biến động tỷ giá.

Để thử với số liệu cụ thể, bạn có thể dùng các công cụ tính toán.

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

Báo cáo thường niên của doanh nghiệp: hãng hàng không, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và ngân hàng công bố tỷ lệ rủi ro nhiên liệu, tỷ giá hoặc lãi suất đã được phòng hộ.
Kế toán phòng hộ: chuẩn mực kế toán quốc tế về công cụ tài chính yêu cầu doanh nghiệp ghi nhận tỷ lệ phòng hộ của từng quan hệ phòng hộ.
Quyền chọn: delta cho biết số lượng tài sản gốc cần nắm giữ để phòng hộ một quyền chọn. Vì vậy delta thường được gọi là hedge ratio của quyền chọn.
Nền tảng MetaTrader: chế độ tài khoản "hedging" cho phép mở đồng thời lệnh mua và lệnh bán trên cùng một mã. Tỷ lệ khối lượng giữa hai chiều lệnh chính là hedge ratio của bạn. Điều kiện cụ thể của từng tài khoản cần kiểm tra trên nền tảng hoặc trang chính thức của nhà môi giới.

Trường hợp đặc biệt cần lưu ý

Rủi ro cơ sở (basis risk): giá giao ngay và giá hợp đồng tương lai không luôn biến động giống nhau. Vì vậy phòng hộ toàn phần vẫn có thể để lại lãi hoặc lỗ.
Phòng hộ chéo (cross hedge): khi dùng một tài sản khác để phòng hộ, tương quan giữa hai tài sản có thể thay đổi mạnh, nhất là lúc thị trường căng thẳng.
Tỷ lệ động: delta và tương quan thay đổi liên tục. Tỷ lệ phòng hộ phải được điều chỉnh lại, và mỗi lần điều chỉnh phát sinh thêm spread và phí.
Làm tròn khối lượng: quy mô hợp đồng là cố định, nên tỷ lệ thực tế hiếm khi khớp đúng với tỷ lệ tính toán.
Phòng hộ theo beta: với danh mục cổ phiếu, khối lượng phòng hộ bằng chỉ số được điều chỉnh theo hệ số Beta của danh mục.
Chi phí và margin: vị thế phòng hộ trên CFD có đòn bẩy vẫn phát sinh phí swap và yêu cầu ký quỹ. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi đã có lệnh phòng hộ.

Thuật ngữ liên quan

Exposure · Phái sinh · Ngang giá lãi suất có bảo hiểm · Phí swap · Quản lý rủi ro · Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp