Lãi suất trung tính là gì? Giải thích r-star

Định nghĩa ngắn

Lãi suất trung tính (neutral interest rate, còn gọi là r-star, ký hiệu r*, hoặc lãi suất trung lập) là mức lãi suất không kích thích cũng không kìm hãm nền kinh tế.

Khi lãi suất điều hành cao hơn mức này, chính sách tiền tệ được xem là thắt chặt. Khi thấp hơn, chính sách được xem là nới lỏng.

Ví dụ giả định

Một ngân hàng trung ương giả định sử dụng các đại lượng sau:

Đại lượng	Ký hiệu
Lãi suất điều hành danh nghĩa	i
Lạm phát kỳ vọng	π^e
Lãi suất thực	i − π^e
Lãi suất trung tính thực (ước tính)	r*

Cách so sánh như sau:

Nếu lãi suất thực i − π^e cao hơn r*, chính sách đang kìm hãm tăng trưởng và lạm phát.
Nếu lãi suất thực thấp hơn r*, chính sách đang kích thích.
Lãi suất trung tính danh nghĩa được tính xấp xỉ bằng r* + π^e.

Giả sử lạm phát kỳ vọng giảm trong khi ngân hàng trung ương giữ nguyên i. Khi đó lãi suất thực tăng lên và chính sách trở nên thắt chặt hơn, dù ngân hàng không thay đổi lãi suất điều hành.

Định nghĩa chính xác hơn

Theo cách dùng trong kinh tế vĩ mô, r* là lãi suất thực ngắn hạn mà tại đó sản lượng ở mức tiềm năng và lạm phát ổn định, sau khi các cú sốc tạm thời đã qua đi.

Một số điểm người có kinh nghiệm cần lưu ý:

Không quan sát được trực tiếp. r* được ước tính bằng mô hình, ví dụ nhóm mô hình Laubach–Williams và Holston–Laubach–Williams. Mỗi mô hình cho kết quả khác nhau và có biên độ sai số rộng.
Thay đổi theo thời gian. Năng suất, nhân khẩu học, xu hướng tiết kiệm và nhu cầu đầu tư đều làm r* dịch chuyển.
r* ngắn hạn và dài hạn. Có mức trung tính "hiện tại" chịu ảnh hưởng của các cú sốc, và mức trung tính "dài hạn" khi các cú sốc đã hết tác dụng.
Khác nhau giữa các nước. Ở nền kinh tế mở, r* còn chịu ảnh hưởng của lãi suất toàn cầu và dòng vốn.
Có thể âm. Khi r* rất thấp, ngân hàng trung ương dễ chạm giới hạn dưới hiệu quả của lãi suất danh nghĩa và phải dùng công cụ khác.

Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu

Thông cáo và họp báo của ngân hàng trung ương, ví dụ các cụm "lãi suất đang ở vùng thắt chặt" hay "tiến gần mức trung tính".
Dự báo dài hạn của các thành viên hội đồng chính sách. Mức lãi suất dự kiến "dài hạn" thường được hiểu là ước tính lãi suất trung tính danh nghĩa.
Tin tức và lịch kinh tế trong các nền tảng như MetaTrader 5. Phần mô tả quyết định lãi suất thường nhắc đến khái niệm này.
Báo cáo phân tích về chênh lệch lãi suất giữa các đồng tiền, vốn ảnh hưởng đến tỷ giá và phí qua đêm.

Tin về lãi suất có thể làm giá biến động mạnh trong thời gian ngắn. Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể khiến bạn mất tiền rất nhanh. Xem thêm tại Quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

R-star là gì?

R-star (r*) là ký hiệu của lãi suất trung tính thực. Đây là mức lãi suất thực không kích thích cũng không kìm hãm nền kinh tế.

Lãi suất trung tính và lãi suất trung lập có khác nhau không?

Không. Đây là hai cách dịch của cùng thuật ngữ neutral interest rate.

Có thể tra cứu con số chính xác của lãi suất trung tính không?

Không có con số chính xác. Các ngân hàng trung ương và nhà nghiên cứu chỉ công bố ước tính từ mô hình, và các ước tính này có thể được điều chỉnh lại theo thời gian.

Lãi suất trung tính danh nghĩa khác gì r*?

r* là mức thực. Mức danh nghĩa xấp xỉ bằng r* cộng lạm phát kỳ vọng.

Lãi suất điều hành cao hơn mức trung tính có nghĩa là gì?

Chính sách tiền tệ đang ở trạng thái thắt chặt. Mức độ thắt chặt phụ thuộc vào ước tính r* mà người phân tích sử dụng.

Lãi suất trung tính (r-star) là gì?