Accrued interest là gì? Lãi tích lũy trái phiếu

Accrued interest là gì?

Accrued interest (lãi tích lũy, còn gọi là lãi trái phiếu cộng dồn) là phần lãi coupon mà trái phiếu đã sinh ra kể từ ngày trả coupon gần nhất nhưng chưa được trả cho người nắm giữ.

Coupon là khoản lãi định kỳ mà tổ chức phát hành trả cho người giữ trái phiếu, tính trên mệnh giá. Xem thêm: Lãi coupon trái phiếu.

Định nghĩa chính xác hơn: lãi tích lũy là phần coupon của kỳ hiện tại, phân bổ theo thời gian từ ngày trả coupon gần nhất đến ngày thanh toán (settlement date). Ngày thanh toán là ngày tiền và trái phiếu thực sự đổi chủ, không phải ngày đặt lệnh. Việc phân bổ theo thời gian dùng một quy ước đếm ngày (day count convention), ví dụ Actual/Actual. Mỗi thị trường trái phiếu dùng quy ước riêng.

Cách tính và ví dụ

Công thức chung:

Lãi tích lũy = Coupon của một kỳ × (d / D)

d: số ngày từ ngày trả coupon gần nhất đến ngày thanh toán, đếm theo quy ước của trái phiếu.
D: số ngày của cả kỳ coupon, đếm theo cùng quy ước.

Ví dụ giả định: nhà đầu tư A giữ một trái phiếu và bán cho nhà đầu tư B vào giữa kỳ coupon.

A đã nắm giữ trái phiếu một phần của kỳ, nên A có quyền với phần lãi của khoảng thời gian đó.
B trả cho A giá sạch (clean price, giá yết không gồm lãi) cộng với lãi tích lũy. Tổng hai phần này là giá bẩn (dirty price, hay full price).
Đến ngày trả coupon, tổ chức phát hành trả toàn bộ coupon của kỳ cho B.
Kết quả: mỗi bên nhận phần lãi tương ứng với thời gian mình nắm giữ.

Ngày thanh toán càng gần kỳ trả coupon tiếp theo thì lãi tích lũy càng gần bằng cả coupon của kỳ. Để tính với số liệu cụ thể, bạn có thể dùng các công cụ tính toán.

Bạn gặp thuật ngữ này ở đâu

Báo giá trái phiếu: hầu hết thị trường yết giá sạch. Lãi tích lũy được cộng riêng khi thanh toán, nên giá yết không nhảy lên xuống quanh ngày trả coupon.
Xác nhận giao dịch và sao kê: dòng "accrued interest" thể hiện số tiền lãi bạn trả thêm khi mua hoặc nhận thêm khi bán. Xem thêm: Sao kê tài khoản.
Tin tức và phân tích: khi bàn về lợi suất của Bund hay Eurobond, giá sạch và giá bẩn thường được tách riêng.
CFD trên trái phiếu hoặc hợp đồng tương lai trái phiếu: người giao dịch không nhận coupon trực tiếp. Chi phí giữ vị thế qua đêm được thể hiện qua phí swap hoặc qua giá hợp đồng. Giao dịch CFD có đòn bẩy có thể gây thua lỗ nhanh, kể cả trên sản phẩm gắn với trái phiếu.

Trường hợp đặc biệt

Kỳ ex-coupon: một số thị trường chốt danh sách người nhận coupon trước ngày trả. Nếu mua sau ngày chốt, bạn không nhận coupon của kỳ đó, nên lãi tích lũy có thể là số âm. Khái niệm này gần với ngày giao dịch không hưởng quyền của cổ phiếu.
Trái phiếu không trả coupon (chiết khấu): không có lãi tích lũy theo nghĩa trên. Lợi nhuận nằm ở chênh lệch giữa giá mua và mệnh giá.
Trái phiếu lãi suất thả nổi: coupon của kỳ được xác định lại theo lãi suất tham chiếu. Lãi tích lũy dùng mức coupon áp dụng cho kỳ hiện tại.
Trái phiếu vỡ nợ: thường giao dịch "flat", tức là không kèm lãi tích lũy. Xem thêm: Vỡ nợ.
Kỳ coupon đầu hoặc cuối lệch độ dài: cần quy tắc riêng cho kỳ ngắn hoặc dài hơn bình thường.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

Lãi tích lũy là gì, nói ngắn gọn?

Là phần lãi coupon trái phiếu đã phát sinh từ kỳ trả coupon gần nhất đến ngày thanh toán, nhưng chưa được trả.

Vì sao người mua trái phiếu phải trả lãi tích lũy cho người bán?

Vì người mua sẽ nhận toàn bộ coupon của kỳ, trong khi người bán đã giữ trái phiếu trong một phần của kỳ đó.

Giá sạch và giá bẩn khác nhau thế nào?

Giá sạch không gồm lãi tích lũy. Giá bẩn bằng giá sạch cộng lãi tích lũy, và là số tiền thực trả khi thanh toán.

Lãi tích lũy tính theo ngày đặt lệnh hay ngày thanh toán?

Tính theo ngày thanh toán, với quy ước đếm ngày của từng trái phiếu.

Lãi tích lũy có thể âm không?

Có, trong kỳ ex-coupon ở những thị trường áp dụng cơ chế này.

Accrued interest là gì? Lãi tích lũy của trái phiếu