Liquidation là gì
Liquidation (thanh lý vị thế) là việc sàn hoặc nhà môi giới tự động đóng vị thế của bạn khi tiền ký quỹ không còn đủ để giữ lệnh.
Người Việt thường gọi tình huống này là bị thanh lý tài khoản hoặc cháy tài khoản, nhất là khi gần hết vốn trong tài khoản bị mất.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Định nghĩa chính xác
Trong giao dịch có đòn bẩy (forex, CFD, hợp đồng tương lai, phái sinh tiền mã hóa), mỗi vị thế cần giữ một khoản ký quỹ (margin) làm tài sản đảm bảo. Nền tảng liên tục so sánh vốn chủ sở hữu (equity, gồm số dư cộng lãi/lỗ đang mở) với ký quỹ đã dùng. Tỷ lệ này gọi là mức ký quỹ (margin level).
- Margin call: mức ký quỹ chạm ngưỡng cảnh báo. Hệ thống chỉ báo, chưa đóng lệnh.
- Stop out: mức ký quỹ chạm ngưỡng thanh lý. Hệ thống bắt đầu đóng vị thế, thường đóng lệnh lỗ nặng nhất trước, cho đến khi mức ký quỹ trở lại trên ngưỡng.
- Trên sàn tiền mã hóa, mỗi vị thế có giá thanh lý (liquidation price) tính sẵn. Khi giá đánh dấu chạm mức này, vị thế bị đóng toàn bộ hoặc từng phần.
- Với hợp đồng tương lai niêm yết, công ty môi giới hoặc đối tác trung tâm có quyền đóng vị thế nếu nhà đầu tư không bổ sung ký quỹ.
Ngưỡng margin call và stop out khác nhau theo từng nhà môi giới và loại tài khoản. Nếu dùng Exness, hãy xem điều kiện hiện hành trong khu vực cá nhân hoặc trên trang chính thức.
Lưu ý: trong kế toán và luật doanh nghiệp, "thanh lý" còn có nghĩa là bán tài sản khi giải thể công ty. Đó là nghĩa khác, không bàn ở đây.
Ví dụ giả định
Bạn nạp tiền vào tài khoản và mở lệnh mua EUR/USD với đòn bẩy cao. Phần lớn vốn bị khóa làm ký quỹ, phần còn lại rất mỏng.
Giá giảm. Lỗ đang mở làm equity giảm dần. Mức ký quỹ chạm ngưỡng margin call, nền tảng báo cảnh báo. Giá tiếp tục giảm, mức ký quỹ chạm ngưỡng stop out, hệ thống tự đóng lệnh ở giá thị trường. Khoản lỗ trở thành lỗ thực tế, tài khoản chỉ còn phần equity sót lại.
Để thử với con số cụ thể (khối lượng, đòn bẩy, giá vào lệnh), dùng công cụ tính toán để xem ký quỹ cần thiết và giá trị mỗi pip.
Thuật ngữ xuất hiện ở đâu
- MetaTrader 4 / MetaTrader 5: lệnh bị đóng do stop out thường có ghi chú bắt đầu bằng "so" trong lịch sử giao dịch. Xem thêm tại MetaTrader 5.
- Sao kê tài khoản: hiện mức ký quỹ, lệnh bị đóng và lý do.
- Tin tức: cụm "thanh lý hàng loạt" thường đi kèm các đợt flash crash hoặc bán tháo đầu hàng trên thị trường tiền mã hóa.
Trường hợp đặc biệt
- Gap giá (giá nhảy cóc khi mở cửa đầu tuần hoặc sau tin lớn): lệnh có thể bị đóng ở giá xa hơn ngưỡng stop out, lỗ lớn hơn dự tính, thậm chí số dư âm.
- Trượt giá khi thanh khoản mỏng: giá khớp thực tế kém hơn giá bạn thấy.
- Thanh lý từng phần: chỉ một số lệnh bị đóng, các lệnh còn lại vẫn mở và vẫn có thể bị đóng tiếp.
- Lệnh khóa (hedge): ký quỹ của lệnh mua và lệnh bán ngược chiều có thể được tính khác nhau tùy nhà môi giới, nên ngưỡng thanh lý cũng thay đổi.
- Ảnh hưởng dây chuyền: trên sàn tiền mã hóa, các lệnh bị thanh lý đẩy giá đi xa hơn, kéo theo các lệnh khác bị thanh lý.
Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh. Thanh lý không bảo vệ bạn khỏi thua lỗ. Nó chỉ chốt lại khoản lỗ khi vốn không còn đủ để giữ lệnh. Xem thêm quản lý rủi ro và mức độ rủi ro Exposure.
Thuật ngữ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Liquidation và stop out có giống nhau không?
Gần như giống nhau. Stop out là tên gọi trên MetaTrader và trong CFD. Liquidation là tên gọi phổ biến trên sàn tiền mã hóa và trong hợp đồng tương lai.
Cháy tài khoản có phải lúc nào cũng mất hết tiền?
Không phải lúc nào cũng vậy. Sau khi bị thanh lý, tài khoản thường còn lại một phần equity. Nếu có gap giá mạnh, số dư có thể về sát mức không hoặc âm.
Margin call có tự đóng lệnh không?
Không. Margin call chỉ là cảnh báo. Lệnh bị đóng khi mức ký quỹ chạm ngưỡng stop out.
Làm sao biết lệnh của mình bị đóng do thanh lý?
Kiểm tra lịch sử giao dịch hoặc sao kê. Trên MetaTrader, lệnh bị đóng do stop out thường có ghi chú "so".
