Thả nổi có quản lý là gì? Managed float

Định nghĩa ngắn

Thả nổi có quản lý (managed float, còn gọi là tỷ giá thả nổi có điều tiết hoặc dirty float) là chế độ tỷ giá do cung cầu thị trường quyết định, nhưng ngân hàng trung ương can thiệp khi thấy cần để làm chậm hoặc định hướng biến động.

Ngân hàng trung ương không cam kết giữ tỷ giá ở mức cố định. Họ chỉ tác động vào tốc độ và hướng thay đổi.

Các chế độ tỷ giá: thị trường quyết định tỷ giá, ngân hàng trung ương làm mượt nó, điều hướng nó theo một lộ trình, hoặc cố định cho đến khi phá giá. Các hình dạng minh họa để học, không phải dữ liệu thị trường thực.

Định nghĩa chính xác hơn

Theo cách phân loại thường dùng trong báo cáo của IMF, chế độ thả nổi có quản lý nằm giữa neo tỷ giá và thả nổi tự do:

Chế độ	Ai quyết định tỷ giá	Can thiệp
Neo cố định, currency board	Ngân hàng trung ương	Bắt buộc, để giữ mức neo
Neo bò trườn	Ngân hàng trung ương theo lộ trình	Thường xuyên
Thả nổi có quản lý	Thị trường, có điều tiết	Tùy ý, không có mức mục tiêu công bố
Thả nổi tự do	Thị trường	Chỉ trong tình huống bất thường

Công cụ can thiệp gồm:

mua hoặc bán ngoại tệ từ dự trữ;
thay đổi lãi suất điều hành;
công bố tỷ giá tham chiếu và biên độ giao dịch;
can thiệp bằng lời nói (tuyên bố của lãnh đạo ngân hàng trung ương).

Can thiệp có thể vô hiệu hóa (sterilized): ngân hàng trung ương bù lại lượng tiền nội tệ vừa bơm ra hoặc hút về để cung tiền không đổi. Nếu không vô hiệu hóa, việc can thiệp còn tác động lên lãi suất và lạm phát.

Ví dụ giả định

Giả sử đồng nội tệ X đang mất giá nhanh vì vốn nước ngoài rút ra.

Ngân hàng trung ương bán đô la từ dự trữ và mua vào đồng X. Cầu đồng X tăng, tốc độ mất giá chậm lại.
Họ không tuyên bố mức tỷ giá phải giữ. Nếu áp lực kéo dài, đồng X vẫn có thể tiếp tục yếu đi.
Khi đồng X tăng giá quá nhanh, họ làm ngược lại: mua ngoại tệ, dự trữ tăng lên.

Với trader, cặp tiền của đồng X có thể biến động đột ngột khi có tin can thiệp. Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể thua lỗ nhanh, nhất là khi giá nhảy quanh thời điểm công bố. Xem thêm Quản lý rủi ro.

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

Báo cáo: báo cáo của IMF về chế độ tỷ giá, báo cáo chính sách tiền tệ, nghiên cứu của ngân hàng.
Tin tức: các cụm như "ngân hàng trung ương bán ngoại tệ", "can thiệp thị trường", "điều chỉnh tỷ giá trung tâm".
Nền tảng giao dịch: MetaTrader 4 hay MetaTrader 5 không gắn nhãn chế độ tỷ giá cho cặp tiền. Bạn chỉ thấy tác động qua giá, spread và lịch kinh tế. Xem Cặp tiền tệ và Phân tích cơ bản.

Trường hợp biên

Tuyên bố khác thực tế: một nước có thể tuyên bố thả nổi nhưng thực tế can thiệp thường xuyên. IMF phân loại theo hành vi thực tế (de facto) chứ không chỉ theo tuyên bố (de jure).
Can thiệp không công bố: dữ liệu chỉ lộ ra sau, qua thay đổi dự trữ.
Biên độ quanh tỷ giá tham chiếu: nằm giữa neo và thả nổi. Cách xếp loại phụ thuộc vào việc tỷ giá tham chiếu có được điều chỉnh theo thị trường hay không.
Quy định mua bán ngoại tệ: một số nước kết hợp can thiệp với hạn chế giao dịch ngoại tệ. Khi đó tỷ giá thị trường không phản ánh hoàn toàn cung cầu.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

Dirty float là gì?

Đây là tên gọi khác của thả nổi có quản lý. Chữ "dirty" chỉ việc thả nổi không "sạch", vì có can thiệp của ngân hàng trung ương.

Thả nổi có quản lý khác neo tỷ giá thế nào?

Khi neo tỷ giá, ngân hàng trung ương cam kết giữ một mức hoặc lộ trình cụ thể. Khi thả nổi có quản lý, họ không có mức mục tiêu công bố và chỉ can thiệp khi thấy cần.

Can thiệp có làm tỷ giá đứng yên không?

Không nhất thiết. Can thiệp thường chỉ làm biến động chậm lại. Nếu áp lực thị trường đủ lớn và kéo dài, tỷ giá vẫn thay đổi.

Ở Việt Nam, tỷ giá được điều hành ra sao?

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tỷ giá trung tâm giữa đồng Việt Nam và đô la Mỹ hằng ngày. Ngân hàng thương mại và điểm thu đổi tự đặt giá mua, giá bán trong biên độ quanh tỷ giá trung tâm. Trang Tỷ giá trung tâm hiển thị số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Thông tin hiện hành và văn bản gốc có trên website chính thức của Ngân hàng Nhà nước (sbv.gov.vn).

Tỷ giá thả nổi có quản lý (managed float)