Depreciation là gì? Tiền tệ mất giá

Depreciation là gì

Depreciation (tiền tệ mất giá) là khi một đồng tiền đổi được ít đồng tiền khác hơn so với trước.

Định nghĩa chặt hơn: depreciation là sự giảm giá trị của một đồng tiền so với một đồng tiền khác hoặc một rổ tiền tệ, do cung cầu trên thị trường quyết định trong chế độ tỷ giá thả nổi hoặc thả nổi có quản lý. Chiều ngược lại là tăng giá tiền tệ.

Ví dụ minh họa (giả định)

Cặp USD/VND được báo giá theo số đồng cần để mua một đô la Mỹ.

• Lúc đầu tỷ giá là A đồng cho một USD.
• Sau đó tỷ giá lên B đồng, với B lớn hơn A.

Giá báo tăng, nhưng chính VND mới là đồng tiền mất giá so với USD, vì cần nhiều đồng hơn để đổi cùng một đô la.

Cách tính mức thay đổi:

Hai tỷ lệ này không bằng nhau, vì mẫu số khác nhau. Đây là lỗi hay gặp khi đọc tin: lấy phần trăm tăng của tỷ giá rồi gọi đó là mức mất giá của đồng nội tệ.

Nguyên nhân tiền mất giá

Những yếu tố thường được nhắc đến:

• Lạm phát trong nước cao hơn nước đối tác.
• Chênh lệch lãi suất thu hẹp, khiến dòng vốn chảy ra ngoài.
• Thâm hụt thương mại hoặc thâm hụt ngân sách kéo dài.
• Bất ổn chính trị, tâm lý né rủi ro và dòng tiền trú ẩn an toàn.
• Đồng đô la Mỹ mạnh lên trên diện rộng (xem lý thuyết Dollar Smile).

Thuật ngữ xuất hiện ở đâu

• Nền tảng giao dịch: trên biểu đồ cặp tiền tệ, giá của cặp đi xuống nghĩa là đồng tiền cơ sở (đứng trước) mất giá so với đồng tiền định giá (đứng sau).
• Báo cáo và tin tức: tin về tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố, báo cáo của ngân hàng và bài phân tích cơ bản.
• Sao kê tài khoản: khi tiền tệ tài khoản khác đồng tiền bạn dùng hằng ngày, biến động tỷ giá làm thay đổi giá trị quy đổi của số dư.

Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm bạn mất tiền rất nhanh khi tỷ giá biến động. Xem thêm quản lý rủi ro.

Trường hợp đặc biệt và khái niệm dễ nhầm

• Depreciation và devaluation: devaluation là việc cơ quan tiền tệ chủ động hạ giá đồng tiền trong chế độ tỷ giá cố định. Xem phá giá và nâng giá.
• Danh nghĩa và thực: mất giá danh nghĩa chỉ xét tỷ giá. Mất giá thực còn điều chỉnh theo chênh lệch lạm phát giữa các nước.
• Song phương và hiệu dụng: một đồng tiền có thể mất giá so với USD nhưng tăng giá so với rổ tiền tệ của các đối tác thương mại.
• Chế độ neo: trong neo tỷ giá bò trườn hoặc currency board, mức mất giá do quy tắc định trước chứ không hoàn toàn do thị trường.
• Khấu hao kế toán: "depreciation" trong báo cáo tài chính doanh nghiệp là khấu hao tài sản, không liên quan đến tỷ giá. Xem khấu hao và phân bổ nợ.

Thuật ngữ liên quan

Rủi ro tỷ giá · Đô la hóa · Giảm phát · Giảm lạm phát · Ngang giá lãi suất có bảo hiểm · Tiền pháp định · Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

Đồng tiền mất giá có phải là lạm phát không?

Không hẳn. Lạm phát là sức mua trong nước giảm. Mất giá là giá trị so với ngoại tệ giảm. Hai hiện tượng thường liên quan nhưng không đồng nhất.

Tỷ giá USD/VND tăng thì đồng nào mất giá?

VND mất giá so với USD, vì cần nhiều đồng hơn để mua một đô la.

Mất giá tiền tệ luôn có hại?

Không có câu trả lời chung. Hàng xuất khẩu có thể rẻ hơn với người mua nước ngoài, còn hàng nhập khẩu và nợ bằng ngoại tệ trở nên đắt hơn.

Depreciation khác devaluation thế nào?

Depreciation do thị trường quyết định. Devaluation là quyết định chính sách trong chế độ tỷ giá cố định.