Định nghĩa ngắn
Arbitrage (kinh doanh chênh lệch giá) là mua và bán cùng lúc cùng một tài sản, hoặc các tài sản tương đương, ở những nơi có giá khác nhau để hưởng phần chênh lệch mà không chịu rủi ro biến động giá.
Định nghĩa chặt hơn trong tài chính: arbitrage thuần túy là chiến lược không cần vốn ròng, không có khả năng lỗ ở bất kỳ kịch bản nào và có khả năng lãi dương. Các mô hình định giá (ví dụ ngang giá lãi suất có bảo hiểm) giả định rằng cơ hội như vậy biến mất gần như ngay lập tức, vì nhiều bên cùng khai thác nó.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Ví dụ giả định
Đây là tình huống minh họa, không lấy số liệu thật:
- Tài sản X được chào bán ở thị trường A với giá P_A.
- Cùng lúc đó, thị trường B có người sẵn sàng mua X với giá P_B, và P_B cao hơn P_A.
- Nhà giao dịch mua X ở A và bán X ở B trong cùng một thời điểm.
Kết quả trên mỗi đơn vị bằng P_B trừ P_A, trừ tiếp toàn bộ chi phí: spread (chênh lệch giá mua và giá bán), phí giao dịch, phí chuyển tiền hoặc chuyển tài sản, chi phí vốn. Nếu tổng chi phí lớn hơn chênh lệch, giao dịch lỗ. Để tự tính chi phí và giá trị một pip cho các vị thế cụ thể, có thể dùng công cụ tính toán.
Vì sao nhà giao dịch cá nhân hiếm khi làm được
- Tốc độ: chênh lệch thường chỉ tồn tại trong thời gian rất ngắn. Các tổ chức dùng máy chủ đặt gần sàn và giao dịch qua API nên đóng khoảng chênh lệch trước.
- Chi phí: spread và phí của tài khoản cá nhân thường lớn hơn phần chênh lệch có thể khai thác.
- Rủi ro thực hiện: một vế có thể khớp còn vế kia không khớp, hoặc chỉ khớp một phần. Khi đó vị thế không còn "phi rủi ro".
- Điều kiện của nhà cung cấp: nhiều nhà môi giới CFD hạn chế hoặc cấm các kiểu khai thác độ trễ báo giá (latency arbitrage) trong điều khoản. Cần đọc điều khoản của từng nơi.
Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể mất tiền rất nhanh. Một chiến lược được gọi là "arbitrage" không làm rủi ro này biến mất. Xem thêm tại quản lý rủi ro.
Các dạng thường gặp, gồm arbitrage forex
| Dạng | Cách hoạt động | Ghi chú |
|---|---|---|
| Arbitrage không gian | Cùng tài sản, giá khác nhau ở các sàn | Dạng cơ bản nhất |
| Arbitrage tam giác (forex) | Đổi vòng qua nhiều cặp tiền tệ khi tỷ giá chéo lệch với tỷ giá tính từ các cặp còn lại | Ngân hàng và máy giao dịch tự động thực hiện |
| Arbitrage lãi suất có bảo hiểm | Kết hợp giao ngay với hợp đồng kỳ hạn khi điểm kỳ hạn lệch so với chênh lệch lãi suất | Gần như phi rủi ro về lý thuyết |
| Cash-and-carry | Mua giao ngay, bán hợp đồng tương lai khi contango vượt chi phí lưu giữ | Có rủi ro chi phí vốn và giao hàng |
| Arbitrage ADR | Chênh lệch giữa ADR/GDR và cổ phiếu gốc | Có rủi ro tỷ giá |
| Arbitrage thống kê | Dựa vào tương quan lịch sử giữa các tài sản | Không phải arbitrage thuần túy, có thể lỗ |
Thuật ngữ xuất hiện ở đâu
- Báo cáo và tin tức: "cơ hội arbitrage bị thu hẹp", "quỹ arbitrage", "chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới".
- Điều khoản nhà môi giới: mục cấm "arbitrage" hoặc "latency arbitrage".
- Nền tảng giao dịch: các robot (Expert Advisor) trên MetaTrader thường quảng cáo là "arbitrage", nhưng phần lớn chỉ là chiến lược có rủi ro.
Thuật ngữ liên quan: nhà tạo lập (Dealer), A-book và B-book, front running, quỹ mở và quỹ đóng, backwardation. Danh sách đầy đủ có tại thuật ngữ tài chính.
Câu hỏi thường gặp
Arbitrage có thật sự phi rủi ro không?
Chỉ trên lý thuyết. Trong thực tế luôn có rủi ro khớp lệnh, chi phí và rủi ro đối tác.
Arbitrage có hợp pháp không?
Bản thân khái niệm là hoạt động thị trường bình thường. Tuy vậy, điều khoản của sàn hoặc nhà môi giới có thể cấm một số hình thức, và quy định pháp lý khác nhau tùy quốc gia.
Arbitrage thống kê khác gì arbitrage thuần túy?
Arbitrage thống kê dựa trên xác suất và quan hệ giá trong quá khứ, nên có thể thua lỗ. Arbitrage thuần túy, theo định nghĩa, không có kịch bản lỗ.
Robot "arbitrage forex" có đảm bảo lợi nhuận không?
Không. Không chiến lược nào đảm bảo lợi nhuận. Cần kiểm tra cách robot vận hành và xem nó có vi phạm điều khoản của nơi giao dịch hay không.