Mark to market là gì? Đánh giá theo thị trường

Mark to market là gì

Mark-to-market (MTM), hay đánh giá theo thị trường, là việc tính lại giá trị của một vị thế hoặc tài sản theo giá thị trường hiện tại, thay vì theo giá lúc mua.

Khoản chênh lệch giữa giá vào lệnh và giá hiện tại là lãi hoặc lỗ chưa thực hiện (floating P/L). Khoản này thay đổi liên tục khi giá thay đổi. Nó chỉ trở thành lãi hoặc lỗ đã thực hiện khi bạn đóng vị thế.

Cấu trúc tài khoản với một vị thế đang mở: equity là số dư cộng kết quả lãi/lỗ chưa chốt, margin khả dụng là phần còn lại để mở lệnh mới. Ví dụ minh họa: số liệu tự đặt ra để học, không phải giá thực hay điều kiện của sàn.

Định nghĩa chính xác

Trong kế toán, mark-to-market là việc ghi nhận tài sản và nợ phải trả theo giá trị hợp lý (fair value). Đây là mức giá có thể nhận được khi bán tài sản trong một giao dịch thông thường tại ngày định giá.

Mức giá này được xác định theo thứ tự ưu tiên:

Giá niêm yết trên một thị trường có giao dịch thường xuyên.
Dữ liệu quan sát được từ các tài sản tương tự, khi tài sản không có giá niêm yết.
Mô hình định giá (mark-to-model), khi không có dữ liệu thị trường phù hợp. Kết quả lúc này phụ thuộc nhiều vào giả định của mô hình.

Trên thị trường hợp đồng tương lai, MTM diễn ra hằng ngày. Sàn so sánh giá thanh toán cuối ngày với giá hôm trước, rồi cộng hoặc trừ trực tiếp khoản chênh lệch vào tài khoản ký quỹ (variation margin). Việc này do đối tác trung tâm thực hiện.

Ví dụ minh họa (giả định)

Một trader mở lệnh mua XAUUSD tại giá A. Giá bid (giá chào mua) hiện tại là B.

Lãi/lỗ chưa thực hiện = (B − A) × khối lượng lot × quy mô hợp đồng.
Nếu B cao hơn A, vị thế đang lãi. Nếu B thấp hơn A, vị thế đang lỗ.
Vốn thực (equity) = số dư (balance) + lãi/lỗ chưa thực hiện.

Mỗi lần giá B thay đổi, nền tảng tính lại toàn bộ dãy phép tính trên. Để tính với số liệu cụ thể, hãy dùng công cụ tính toán.

Bạn gặp thuật ngữ này ở đâu

Nền tảng giao dịch. Trong MetaTrader 5 hay MetaTrader 4, cột Profit ở tab Trade cho thấy kết quả MTM của từng lệnh. Các dòng Equity và Margin Level được tính từ kết quả này. Vị thế mua được định giá theo bid, vị thế bán theo ask.
Sao kê tài khoản. Sao kê tách riêng lãi/lỗ đã đóng và lãi/lỗ còn mở (floating).
Tin tức tài chính. Báo chí thường nhắc đến MTM khi ngân hàng hoặc quỹ phải ghi giảm giá trị tài sản trong thời kỳ thị trường biến động mạnh.

Trường hợp đặc biệt

Thị trường đóng cửa: vị thế được định giá theo giá cuối cùng. Khi thị trường mở lại, giá có thể nhảy (gap) và kết quả MTM thay đổi đột ngột.
Spread giãn rộng: giá bid và ask thay đổi làm equity giảm, kể cả khi giá giữa (mid) đứng yên.
Tiền tệ tài khoản khác tiền tệ định giá: kết quả còn phụ thuộc tỷ giá quy đổi. Xem tiền tệ tài khoản và rủi ro tỷ giá.
Tài sản kém thanh khoản: giá thị trường có thể không phản ánh mức giá bán được thực tế.

Với giao dịch CFD/forex có đòn bẩy, MTM chính là cơ chế khiến khoản lỗ chưa thực hiện làm giảm ký quỹ ngay lập tức. Tài khoản có thể bị đóng lệnh bắt buộc (stop-out) trước khi bạn kịp quyết định. Tiền có thể mất rất nhanh. Xem thêm tại quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

Câu hỏi thường gặp

MTM là gì trong giao dịch?

Đó là việc tính lãi/lỗ của lệnh đang mở theo giá hiện tại. Kết quả hiện ở cột Profit và được dùng để tính equity.

Mark-to-market kế toán khác gì giá gốc?

Giá gốc giữ nguyên giá mua trên sổ sách. Mark-to-market cập nhật giá trị theo giá trị hợp lý tại mỗi kỳ báo cáo.

Lãi theo MTM đã là tiền của tôi chưa?

Chưa. Đó là lãi chưa thực hiện. Khoản lãi chỉ được chốt khi bạn đóng vị thế.

Mark-to-model là gì?

Là cách định giá bằng mô hình khi tài sản không có giá thị trường đáng tin cậy. Kết quả phụ thuộc vào các giả định được đưa vào mô hình.

Mark-to-market là gì?