Principal là gì
Principal (vốn gốc, tiền gốc) là khoản tiền ban đầu bạn bỏ ra để đầu tư, gửi tiết kiệm hoặc đi vay. Khoản này không bao gồm lãi, phí hay lợi nhuận phát sinh sau đó.
Định nghĩa chính xác hơn: trong hợp đồng vay hoặc trái phiếu, principal là số tiền mà bên vay có nghĩa vụ hoàn trả, tách riêng khỏi tiền lãi. Lãi được tính trên vốn gốc, hoặc trên dư nợ gốc còn lại.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Ví dụ minh họa
Đây là tình huống giả định, dùng ký hiệu thay cho số cụ thể:
- Bạn vay khoản P đồng, với lãi suất r mỗi năm, trong thời gian t năm.
- Nếu tính lãi đơn và trả toàn bộ gốc vào cuối kỳ:
- Tổng tiền lãi = P × r × t.
- Số tiền phải trả cuối kỳ = P + P × r × t.
- Nếu trả dần cả gốc lẫn lãi theo từng kỳ (khấu hao và phân bổ nợ):
- Mỗi kỳ, một phần tiền trả đi vào gốc, phần còn lại là lãi.
- Dư nợ gốc giảm dần, nên tiền lãi của các kỳ sau cũng nhỏ dần.
Muốn ra con số cụ thể, bạn có thể dùng công cụ tính toán hoặc xem trang giá trị tương lai và hiện tại cho trường hợp lãi kép.
Bạn thường gặp thuật ngữ này ở đâu
| Nơi xuất hiện | Cách ghi thường gặp | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Sao kê khoản vay ngân hàng | Dư nợ gốc, nợ gốc | Phần gốc còn phải trả |
| Hồ sơ phát hành trái phiếu | Principal amount, mệnh giá | Số tiền hoàn trả khi đáo hạn |
| Tin tức tài chính | Trả nợ gốc, hoãn trả gốc | Nghĩa vụ hoàn vốn của bên vay |
| Tài khoản giao dịch (MetaTrader) | Balance, Equity | Không có ô "principal". Vốn gốc là số tiền bạn đã nạp; Balance và Equity thay đổi theo lãi lỗ |
Với tài khoản giao dịch, bạn nên tự ghi lại tổng tiền đã nạp và đã rút. Nhờ đó bạn biết mình đang lãi hay lỗ so với vốn gốc, chứ không chỉ nhìn số dư. Trang đường vốn Equity Curve giải thích cách theo dõi việc này.
Trường hợp đặc biệt và dễ nhầm
- Lãi nhập gốc: tiền lãi chưa trả được cộng vào gốc, nên vốn gốc tăng lên và kỳ sau phải chịu lãi trên số lớn hơn.
- Trái phiếu: principal thường bằng mệnh giá, không phải giá bạn mua trên thị trường. Tiền lãi định kỳ là lãi coupon.
- "Bảo toàn vốn gốc": cam kết này chỉ có giá trị khi bên phát hành còn khả năng chi trả. Nếu bên phát hành vỡ nợ hoặc bị áp dụng bail-in, bạn có thể mất một phần hoặc toàn bộ gốc.
- Giao dịch có đòn bẩy: vốn gốc là tiền ký quỹ bạn nạp vào, không phải giá trị danh nghĩa của vị thế. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất vốn gốc rất nhanh. Xem thêm trang quản lý rủi ro.
- "Acting as principal": trong môi giới, cụm này có nghĩa khác hẳn. Nó chỉ việc công ty tự làm đối tác đối ứng với lệnh của khách hàng, thay vì chỉ làm trung gian. Xem A-book và B-book và đối tác giao dịch.
Thuật ngữ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Vốn gốc và tiền gốc có khác nhau không?
Không. Cả hai đều là cách dịch của principal, tức khoản tiền ban đầu, chưa tính lãi.
Principal trong đầu tư có bao gồm phí không?
Thông thường là không. Phí giao dịch và phí quản lý được tính riêng, nhưng chúng làm giảm phần tiền thực sự làm việc cho bạn.
Trả trước hạn thì giảm gốc hay giảm lãi?
Điều này tùy hợp đồng. Phần lớn khoản trả thêm sẽ giảm dư nợ gốc, nhưng bạn nên kiểm tra điều khoản và phí trả trước với bên cho vay.
Có thể mất nhiều hơn vốn gốc không?
Với khoản đầu tư không dùng đòn bẩy, số tiền mất tối đa thường là vốn gốc. Với sản phẩm có đòn bẩy, khoản lỗ có thể đến rất nhanh. Bạn cần đọc kỹ điều kiện của nhà cung cấp trước khi giao dịch.