Thị trường liên ngân hàng (interbank market)

Định nghĩa ngắn

Thị trường liên ngân hàng (interbank market) là nơi các ngân hàng và tổ chức tài chính lớn mua bán ngoại tệ và cho nhau vay vốn ngắn hạn.

Định nghĩa chính xác hơn

Đây là thị trường phi tập trung (OTC), không có sàn chung. Các bên giao dịch trực tiếp với nhau, qua điện thoại, hệ thống điện tử hoặc nhà môi giới liên ngân hàng. Mỗi giao dịch là một thỏa thuận song phương, nên bên kia của giao dịch, tức đối tác giao dịch, luôn mang theo rủi ro tín dụng.

Thuật ngữ này có hai nghĩa:

• Thị trường forex liên ngân hàng: mua bán ngoại tệ giao ngay (spot), kỳ hạn và hoán đổi (swap).
• Thị trường tiền tệ liên ngân hàng: các ngân hàng cho nhau vay để cân đối thanh khoản, từ kỳ hạn qua đêm đến vài tháng. Lãi suất ở thị trường này gọi là lãi suất liên ngân hàng.

Ở Việt Nam, người tham gia là các tổ chức được phép kinh doanh ngoại hối. Theo quy định: Pháp lệnh Ngoại hối, Điều 36(1): chỉ tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức khác được NHNN chấp thuận bằng văn bản mới được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối.

Ví dụ minh họa (giả định)

Một doanh nghiệp nhập khẩu cần USD để thanh toán cho đối tác nước ngoài và đặt mua tại ngân hàng A.

1. Ngân hàng A hỏi giá ngân hàng B trên thị trường liên ngân hàng.
2. Ngân hàng B báo hai giá cho cặp USD/VND: giá mua (bid) và giá bán (ask). Khoảng cách giữa hai giá là spread liên ngân hàng.
3. Ngân hàng A mua USD từ B theo giá ask của B. Đây là tỷ giá liên ngân hàng cho giao dịch đó.
4. Ngân hàng A bán lại USD cho doanh nghiệp theo tỷ giá niêm yết tại quầy. Tỷ giá này thường kém hơn tỷ giá liên ngân hàng, vì phần chênh lệch bù cho chi phí và rủi ro của ngân hàng.
5. Hai ngân hàng chuyển tiền cho nhau vào ngày thanh toán theo quy ước giao ngay. Quá trình này gọi là bù trừ và thanh toán.

Muốn tính chênh lệch bằng con số cụ thể, bạn có thể dùng công cụ tính toán.

Thuật ngữ này xuất hiện ở đâu

• Tin tức kinh tế: "tỷ giá liên ngân hàng tăng" hoặc "lãi suất qua đêm liên ngân hàng giảm" thường cho biết thanh khoản VND đang dư hay thiếu.
• Báo cáo của Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng: số liệu doanh số và lãi suất liên ngân hàng theo từng kỳ hạn.
• Bảng tỷ giá ngân hàng: giá mua và bán tại quầy, khác với giá giao dịch giữa các ngân hàng.
• Nền tảng giao dịch CFD: giá hiển thị là báo giá của nhà môi giới. Báo giá này có thể dựa trên nguồn thanh khoản liên ngân hàng nhưng không phải chính thị trường liên ngân hàng. Xem thêm A-book và B-book.

Trường hợp đặc biệt

• Nhà giao dịch cá nhân không tham gia trực tiếp thị trường liên ngân hàng. Cụm "giao dịch forex liên ngân hàng" trong quảng cáo không có nghĩa là bạn đang giao dịch với ngân hàng.
• Pháp lý tại Việt Nam: NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Xem trang Quy định và an toàn.
• Rủi ro: giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh. Đọc thêm Quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

• Nhà tạo lập (Dealer)
• Điểm kỳ hạn
• Ngang giá lãi suất có bảo hiểm
• Big figure
• Điểm cơ bản (bps)
• Rủi ro tỷ giá
• Cặp tiền tệ
• Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

Thị trường liên ngân hàng là gì?

Đó là nơi các ngân hàng mua bán ngoại tệ và cho nhau vay vốn ngắn hạn, giao dịch trực tiếp với nhau, không qua một sàn chung.

Tỷ giá liên ngân hàng khác tỷ giá tại quầy thế nào?

Tỷ giá liên ngân hàng là giá các ngân hàng giao dịch với nhau. Tỷ giá tại quầy là giá ngân hàng bán cho khách hàng, thường có thêm chênh lệch.

Cá nhân có giao dịch được trên thị trường liên ngân hàng không?

Không trực tiếp. Người tham gia là các tổ chức tín dụng và tổ chức được cấp phép.

Lãi suất liên ngân hàng cho biết điều gì?

Lãi suất này phản ánh chi phí vay vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng. Khi lãi suất tăng, thường là thanh khoản trong hệ thống đang căng hơn.