PMI là gì: PMI sản xuất và dịch vụ

PMI là gì

PMI (Purchasing Managers' Index, chỉ số nhà quản trị mua hàng) là chỉ số được tính từ khảo sát hằng tháng gửi tới các nhà quản trị mua hàng tại doanh nghiệp. Người được hỏi không báo cáo con số doanh thu. Họ chỉ cho biết tình hình trong tháng này tốt hơn, không đổi hay kém hơn so với tháng trước.

Vì vậy PMI là một chỉ báo "mềm" (soft data), tức dữ liệu dựa trên khảo sát. Nó khác với dữ liệu "cứng" như sản xuất công nghiệp hay GDP. Ưu điểm của PMI là ra sớm, thường trong tháng hoặc ngay đầu tháng sau. Vì vậy thị trường dùng nó để đánh giá sớm xu hướng của nền kinh tế.

GDP, doanh số bán lẻ hoặc PMI công bố tốt hơn kỳ vọng.
Nền kinh tế trông khỏe hơn và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ có lợi nhuận cao hơn.
Nhà đầu tư nước ngoài muốn mua cổ phiếu và trái phiếu của nước đó; khả năng cắt giảm lãi suất giảm đi.
Đồng tiền có xu hướng vững lên; dữ liệu yếu thường tác động ngược lại.

Dữ liệu tăng trưởng → nhu cầu của nhà đầu tư → tiền tệ. Đây là phản ứng đầu tiên thường gặp, không phải quy luật: khi tin đã được kỳ vọng từ trước, giá có thể gần như không biến động hoặc đi ngược lại.

Chỉ số khuếch tán: cách tính và cách đọc

PMI là chỉ số khuếch tán (diffusion index). Nó đo tỷ lệ doanh nghiệp báo cáo cải thiện so với tỷ lệ báo cáo suy giảm. Câu trả lời "không đổi" được tính là trung tính và kéo chỉ số về điểm giữa thang đo.

Cách đọc cơ bản:

Trên mức ngưỡng trung tính (điểm giữa thang đo): nhiều doanh nghiệp báo cáo mở rộng hơn thu hẹp. Hoạt động đang tăng so với tháng trước.
Dưới mức ngưỡng: số báo cáo thu hẹp chiếm ưu thế.
Khoảng cách tới ngưỡng: cho biết mức độ lan rộng của sự thay đổi trong mẫu khảo sát, không phải quy mô tăng trưởng.

Đây là điểm người mới hay nhầm. PMI giảm nhưng vẫn trên ngưỡng nghĩa là hoạt động vẫn mở rộng, chỉ là ít doanh nghiệp báo cáo cải thiện hơn tháng trước. PMI cũng không cho biết sản lượng tăng bao nhiêu phần trăm.

Với người có kinh nghiệm, các chỉ số thành phần thường quan trọng hơn con số tổng:

Thành phần	Ý nghĩa thường được theo dõi
Đơn hàng mới	Nhu cầu sắp tới, thường đi trước sản lượng
Sản lượng / hoạt động kinh doanh	Hoạt động hiện tại
Việc làm	Tín hiệu sớm cho thị trường lao động
Thời gian giao hàng của nhà cung cấp	Được tính ngược: giao chậm hơn làm chỉ số tăng, vì thường gắn với nhu cầu mạnh hoặc nghẽn nguồn cung
Tồn kho	Doanh nghiệp đang tích trữ hay xả hàng
Giá đầu vào / giá bán	Áp lực lạm phát trong chuỗi cung ứng

Chỉ số giá không nằm trong con số PMI tổng. Tuy vậy, thị trường thường soi kỹ nó vì nó liên quan tới CPI và PPI.

PMI sản xuất và PMI dịch vụ

PMI sản xuất khảo sát doanh nghiệp chế tạo. Nó nhạy với thương mại toàn cầu, giá hàng hóa và chuỗi cung ứng.

PMI dịch vụ khảo sát doanh nghiệp dịch vụ như bán lẻ, tài chính, vận tải, lưu trú. Ở nhiều nền kinh tế phát triển, dịch vụ chiếm phần lớn hoạt động kinh tế. Vì vậy PMI dịch vụ thường phản ánh nền kinh tế rộng hơn.

PMI tổng hợp (composite) gộp sản xuất và dịch vụ thành một chỉ số chung.

ISM PMI và PMI của S&P Global

Tại Mỹ có các bộ PMI khác nhau từ những đơn vị khảo sát khác nhau. Chúng có thể cho tín hiệu khác nhau trong cùng một tháng.

Tiêu chí	ISM PMI	PMI của S&P Global
Đơn vị	Institute for Supply Management (Mỹ)	S&P Global (trước đây gắn tên IHS Markit)
Phạm vi	Chỉ nước Mỹ	Nhiều quốc gia và khu vực, phương pháp thống nhất
Bản flash	Không có	Có cho một số nền kinh tế lớn
Báo cáo	Sản xuất và dịch vụ (ISM gọi chỉ số dịch vụ là Services PMI)	Sản xuất, dịch vụ, tổng hợp

ISM PMI có lịch sử dài và được thị trường Mỹ theo dõi sát. Chỉ số sản xuất của ISM được tính từ các thành phần như đơn hàng mới, sản lượng, việc làm, thời gian giao hàng và tồn kho.

PMI của S&P Global được công bố cho khu vực đồng euro, Anh, Nhật, Ấn Độ, nhiều nước châu Á và cả Việt Nam. Do cùng phương pháp nên dễ so sánh giữa các nước.

Với Trung Quốc có cả PMI chính thức của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc và PMI do S&P Global khảo sát. Hai bộ này có mẫu doanh nghiệp khác nhau.

Bản flash (sơ bộ) và bản cuối cùng

S&P Global công bố PMI flash cho một số nền kinh tế lớn, thường gần cuối tháng khảo sát. Bản flash dựa trên phần lớn câu trả lời đã thu được. Bản cuối cùng (final) ra vào đầu tháng sau và có thể điều chỉnh bản flash.

Bản flash thường gây phản ứng mạnh hơn vì đây là thông tin mới. Bản final chỉ đáng chú ý khi có điều chỉnh lớn so với flash.

Lịch công bố

PMI được công bố hằng tháng theo lịch cố định của từng đơn vị. Nhìn chung, bản flash của S&P Global ra gần cuối tháng. ISM sản xuất và các bản final ra vào đầu tháng sau, ISM dịch vụ ra muộn hơn vài ngày.

Ngày giờ cụ thể thay đổi theo tháng và theo ngày nghỉ lễ. Bạn nên xem lịch chính thức trên trang của ISM và S&P Global, hoặc tra lịch kinh tế. Cách đọc lịch kinh tế có tại Cách đọc lịch kinh tế. Khi cần giá trị thực tế, hãy lấy từ thông cáo chính thức của đơn vị công bố thay vì nguồn trung gian.

Thị trường thường phản ứng thế nào

Thị trường không phản ứng với con số PMI một cách tách rời. Nó phản ứng với mức chênh so với kỳ vọng (consensus). Xem thêm Tin kỳ vọng và bất ngờ.

Các kênh tác động thường gặp:

Kỳ vọng lãi suất: PMI mạnh hơn dự kiến, nhất là khi kèm chỉ số giá cao, có thể làm thị trường nghiêng về khả năng ngân hàng trung ương giữ chính sách chặt. Điều đó tác động tới lợi suất trái phiếu và tỷ giá. Xem thêm Hawkish và dovish.
Tiền tệ: PMI flash khu vực đồng euro và Anh thường được theo dõi với EUR và GBP. ISM được theo dõi với USD và chỉ số DXY.
Tâm lý rủi ro: PMI Trung Quốc và PMI sản xuất toàn cầu hay được gắn với tiền tệ hàng hóa như AUD, NZD và với giá kim loại công nghiệp. Xem thêm Risk-on và risk-off.
Chỉ số chứng khoán: phản ứng có thể theo hai chiều. Số liệu tốt hỗ trợ kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp, nhưng cũng có thể làm tăng kỳ vọng lãi suất cao hơn.

Phản ứng không cố định. Cùng một mức PMI có thể gây phản ứng ngược nhau tùy bối cảnh lạm phát, chính sách tiền tệ và các tin khác ra cùng thời điểm. Ví dụ là NFP hay quyết định của Fed.

Quanh giờ công bố, spread có thể giãn và giá có thể trượt. Giao dịch CFD/forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, đặc biệt khi có tin. Đọc thêm tại Quản lý rủi ro.

Giới hạn của PMI

Là khảo sát nên phản ánh cảm nhận, đôi khi lệch với dữ liệu cứng.
Chỉ đo hướng thay đổi so với tháng trước, không đo quy mô.
Các bộ PMI khác nhau có thể cho tín hiệu trái chiều.
Nên đọc cùng doanh số bán lẻ, sản xuất công nghiệp và các dấu hiệu suy thoái khác.

Xem thêm bức tranh chung tại Phân tích cơ bản.

Câu hỏi thường gặp

PMI là gì?

PMI là chỉ số khuếch tán, được tính từ khảo sát hằng tháng các nhà quản trị mua hàng. Nó cho biết hoạt động đang mở rộng hay thu hẹp so với tháng trước.

Ngưỡng của chỉ số PMI nghĩa là gì?

Trên mức ngưỡng trung tính nghĩa là số doanh nghiệp báo cáo mở rộng nhiều hơn số báo cáo thu hẹp. Dưới ngưỡng thì ngược lại.

ISM PMI khác PMI của S&P Global thế nào?

ISM chỉ khảo sát Mỹ và không có bản flash. S&P Global khảo sát nhiều nước theo cùng phương pháp và có bản flash cho một số nền kinh tế lớn.

PMI sản xuất hay PMI dịch vụ quan trọng hơn?

Tùy nền kinh tế. Dịch vụ thường chiếm phần lớn hoạt động ở các nước phát triển. Sản xuất nhạy hơn với thương mại và chuỗi cung ứng.

PMI flash có đáng tin không?

Bản flash dựa trên phần lớn câu trả lời khảo sát nên thường gần với bản cuối cùng, nhưng vẫn có thể được điều chỉnh.

PMI tăng có nghĩa là giá sẽ tăng?

Không. Thị trường phản ứng với mức chênh so với kỳ vọng và bối cảnh chung. Trang này không đưa ra dự báo hay gợi ý giao dịch.

Chỉ số PMI là gì và cách đọc PMI sản xuất, dịch vụ