Yếu tố ảnh hưởng chỉ số chứng khoán: US30, NAS100

Chỉ số chứng khoán là gì

Chỉ số chứng khoán đo giá của cả rổ cổ phiếu. Khi phần lớn cổ phiếu trong rổ lên giá, đặc biệt là các cổ phiếu có tỷ trọng lớn, chỉ số tăng. Muốn biết vì sao chứng khoán tăng hay giảm, cần xem điều gì làm thay đổi giá trị mà nhà đầu tư gán cho các doanh nghiệp trong rổ.

Giao dịch chỉ số qua CFD (hợp đồng chênh lệch) là mua bán theo biến động giá chỉ số mà không sở hữu cổ phiếu. Các mã quen thuộc là US30 (theo Dow Jones), NAS100 hoặc US100 (theo Nasdaq). Danh sách sản phẩm có ở trang Chỉ số chứng khoán.

GDP, doanh số bán lẻ hoặc PMI công bố tốt hơn kỳ vọng.
Nền kinh tế trông khỏe hơn và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ có lợi nhuận cao hơn.
Nhà đầu tư nước ngoài muốn mua cổ phiếu và trái phiếu của nước đó; khả năng cắt giảm lãi suất giảm đi.
Đồng tiền có xu hướng vững lên; dữ liệu yếu thường tác động ngược lại.

Dữ liệu tăng trưởng → nhu cầu của nhà đầu tư → tiền tệ. Đây là phản ứng đầu tiên thường gặp, không phải quy luật: khi tin đã được kỳ vọng từ trước, giá có thể gần như không biến động hoặc đi ngược lại.

Lợi nhuận doanh nghiệp

Giá cổ phiếu phản ánh kỳ vọng về lợi nhuận tương lai. Vì vậy báo cáo thu nhập theo quý là yếu tố gốc.

Kết quả so với dự báo: thị trường phản ứng với phần chênh lệch giữa số thực tế và số giới phân tích kỳ vọng, không phải với bản thân con số.
Hướng dẫn kinh doanh (guidance): dự báo của ban lãnh đạo cho kỳ sau thường tác động mạnh hơn kết quả kỳ vừa qua.
Doanh nghiệp tỷ trọng lớn: báo cáo của vài công ty lớn có thể kéo cả chỉ số, nhất là với NAS100.

Lịch công bố do từng doanh nghiệp đăng trên trang quan hệ nhà đầu tư. Xem thêm Mùa báo cáo thu nhập.

Lãi suất và lợi suất trái phiếu

Lãi suất tác động chỉ số qua các kênh sau:

Chiết khấu dòng tiền: lãi suất cao làm giá trị hiện tại của lợi nhuận tương lai thấp đi. Cổ phiếu tăng trưởng, có lợi nhuận kỳ vọng ở xa, nhạy với kênh này hơn.
Chi phí vốn: vay đắt hơn làm giảm đầu tư và biên lợi nhuận.
Cạnh tranh từ trái phiếu: lợi suất trái phiếu cao khiến cổ phiếu kém hấp dẫn hơn so với tài sản ít rủi ro.

Với chỉ số Mỹ, các cuộc họp của Fed là mốc lớn. Lịch họp FOMC được Fed công bố trước trên trang chính thức. Thị trường thường phản ứng với giọng điệu và hướng đi dự kiến hơn là với quyết định đã được định giá sẵn. Xem Cuộc họp FOMC, Hawkish và dovish, Lãi suất thực và Đường cong lợi suất.

Dữ liệu kinh tế

Số liệu vĩ mô tác động chỉ số theo hai hướng cùng lúc: qua tăng trưởng lợi nhuận và qua kỳ vọng lãi suất.

Dữ liệu	Kênh tác động chính
CPI, PCE	Lạm phát cao có thể khiến lãi suất giữ cao lâu hơn
NFP	Thị trường lao động, chi tiêu và kỳ vọng lãi suất
PMI	Tín hiệu sớm về hoạt động doanh nghiệp
GDP, Doanh số bán lẻ	Sức khỏe tăng trưởng chung

Vì có hai kênh nên cùng loại tin có thể gây phản ứng khác nhau theo bối cảnh. Khi thị trường lo lạm phát, số liệu việc làm quá mạnh đôi khi làm chỉ số giảm vì kéo theo kỳ vọng lãi suất cao. Khi thị trường lo suy thoái, số liệu mạnh thường được đón nhận tích cực. Ngày công bố lấy từ lịch của cơ quan phát hành, như cơ quan thống kê lao động hay bộ thương mại Mỹ. Cách đọc lịch có ở Cách đọc lịch kinh tế và Tin kỳ vọng và bất ngờ.

Tâm lý thị trường

Tâm lý quyết định nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro đến đâu.

Risk-on: dòng tiền vào cổ phiếu, chỉ số thường tăng.
Risk-off: dòng tiền rút về tài sản trú ẩn an toàn, chỉ số thường giảm.
Sự kiện bất ngờ: rủi ro địa chính trị, khủng hoảng tài chính hoặc thay đổi chính sách có thể đảo tâm lý rất nhanh.

Xem thêm Risk-on và risk-off.

Tỷ trọng ngành và cách tính chỉ số

Đây là lý do các chỉ số không đi cùng nhau.

NAS100 / US100 tính theo vốn hóa và tập trung vào công nghệ. Vài cổ phiếu lớn chiếm phần đáng kể, nên chỉ số rất nhạy với lãi suất và kết quả của nhóm công nghệ.
US30 tính theo giá cổ phiếu, không theo vốn hóa. Cổ phiếu giá cao có ảnh hưởng lớn hơn bất kể quy mô công ty. Rổ đa dạng hơn, có công nghiệp, tài chính, tiêu dùng.

Cùng tin về lãi suất, NAS100 thường biến động mạnh hơn US30. Chi tiết ở Nasdaq-100 và USTEC (US100).

Đồng USD và dòng vốn

Phần lớn doanh nghiệp lớn của Mỹ có doanh thu ở nước ngoài. USD mạnh làm doanh thu quy đổi giảm và có thể gây áp lực lên lợi nhuận. Xem Chỉ số USD (DXY).

Rủi ro khi giao dịch chỉ số

CFD chỉ số dùng đòn bẩy. Đòn bẩy làm cả lãi lẫn lỗ lớn hơn so với vốn bỏ ra, và tài khoản có thể mất tiền rất nhanh, nhất là quanh giờ công bố tin khi giá nhảy và spread giãn rộng. Hiểu cơ chế không giúp biết trước hướng giá. Đọc Quản lý rủi ro và tình trạng pháp lý tại Việt Nam ở Quy định và an toàn trước khi quyết định.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào ảnh hưởng chỉ số chứng khoán nhiều nhất?

Lợi nhuận doanh nghiệp và lãi suất là hai nền tảng. Tâm lý và dữ liệu kinh tế quyết định phản ứng ngắn hạn.

Vì sao chứng khoán tăng dù tin xấu?

Vì thị trường đã định giá tin xấu từ trước, hoặc tin xấu làm tăng kỳ vọng hạ lãi suất. Phản ứng phụ thuộc vào mức chênh so với kỳ vọng.

US30 và NAS100 khác nhau thế nào?

US30 tính theo giá cổ phiếu và có rổ đa ngành. NAS100 tính theo vốn hóa và tập trung vào công nghệ, nên thường nhạy hơn với lãi suất.

Lấy lịch sự kiện ở đâu?

Lịch họp Fed trên trang của Fed, lịch dữ liệu trên trang cơ quan thống kê phát hành, lịch báo cáo thu nhập trên trang quan hệ nhà đầu tư của doanh nghiệp.

Trang này có đưa ra dự báo không?

Không. Trang chỉ giải thích cơ chế và cách thị trường thường phản ứng, không phải khuyến nghị mua hay bán.

Điều gì tác động chỉ số chứng khoán