Kế hoạch quản lý rủi ro là gì
Kế hoạch quản lý rủi ro là phần trong kế hoạch giao dịch (trading plan) quy định trước bạn được phép mất bao nhiêu và khi nào phải dừng. Nó trả lời câu hỏi "lỗ đến đâu thì thôi", không trả lời câu hỏi "mua hay bán cái gì".
Quản lý vốn forex không làm cho một phương pháp có lãi. Nó chỉ giới hạn mức thiệt hại khi phương pháp sai hoặc thị trường biến động bất thường. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh, kể cả khi đã có kế hoạch.
Nếu bạn mới bắt đầu, nên đọc trước Quản lý rủi ro cơ bản.
Sẵn sàng thử trên tài khoản thật hoặc demo?
Liên kết đối tác · giao dịch có rủi ro thua lỗ cao
Mẫu kế hoạch để tự điền
Điền bằng con số của chính bạn. Các con số nên được tính bằng công cụ trên trang Công cụ tính toán, không nên lấy từ trí nhớ hay cảm giác.
| Mục | Nội dung cần điền |
|---|---|
| Vốn dùng để giao dịch | Số tiền bạn chấp nhận mất hết mà không ảnh hưởng đến chi tiêu thiết yếu |
| Rủi ro tối đa mỗi lệnh | Phần trăm vốn hoặc số tiền cố định |
| Giới hạn lỗ trong ngày | Mức lỗ mà khi chạm thì ngừng giao dịch đến hết ngày |
| Giới hạn lỗ trong tuần | Mức lỗ mà khi chạm thì ngừng đến tuần sau |
| Giới hạn theo nhóm công cụ | Tổng rủi ro tối đa cho các lệnh cùng nhóm |
| Trần đòn bẩy thực tế | Tổng giá trị vị thế so với vốn, không vượt mức này |
| Quy tắc Stop Loss | Đặt ở đâu, có được dời xa hơn hay không |
| Thời điểm không giao dịch | Tin quan trọng, cuối tuần, thanh khoản thấp |
| Điều kiện xem lại kế hoạch | Các tình huống buộc phải dừng và xem lại |
Giới hạn mỗi lệnh
Rủi ro mỗi lệnh là số tiền bạn mất nếu giá chạm Stop Loss (lệnh cắt lỗ tự động). Nó phụ thuộc vào khoảng cách từ điểm vào đến Stop Loss và khối lượng lệnh (lot).
Quy trình đúng thứ tự:
- Xác định Stop Loss theo cấu trúc giá hoặc biến động, xem Cách đặt Stop Loss.
- Chọn mức rủi ro mỗi lệnh, xem Rủi ro mỗi lệnh.
- Tính khối lượng lệnh từ hai thông tin trên bằng Tính khối lượng lệnh hoặc Khối lượng lệnh theo ATR.
Không làm ngược lại: chọn lot trước rồi đặt Stop Loss cho vừa số tiền. Cách đó làm Stop Loss nằm ở vị trí không có ý nghĩa về giá.
Lưu ý: Stop Loss không đảm bảo giá khớp đúng mức đặt. Khi có gap (giá nhảy cóc) hoặc tin mạnh, lệnh có thể khớp xấu hơn. Xem Rủi ro gap cuối tuần và Rủi ro giao dịch tin tức.
Giới hạn theo ngày và tuần
Giới hạn lỗ ngày và tuần ngăn chuỗi lệnh thua biến thành drawdown lớn (mức sụt giảm tài khoản từ đỉnh). Khi chạm giới hạn, bạn đóng nền tảng, không mở lệnh "gỡ lại".
Đặt giới hạn này thành một bội số của rủi ro mỗi lệnh để dễ theo dõi. Chi tiết ở Giới hạn lỗ ngày/tuần. Để thấy chuỗi thua ảnh hưởng thế nào đến tài khoản, dùng Drawdown tối đa và Rủi ro cháy tài khoản.
Giới hạn theo nhóm công cụ
Nhiều lệnh trên các công cụ có tương quan cao thực chất là cùng một lệnh lớn. Ví dụ, mua nhiều cặp tiền cùng bán USD, hoặc đồng thời giữ US100 và NAS100.
Chia công cụ thành nhóm, chẳng hạn:
- Cặp tiền chứa USD
- Kim loại như XAUUSD
- Chỉ số chứng khoán
- Năng lượng
- CFD tiền mã hóa
Mỗi nhóm có mức rủi ro tổng tối đa. Cách đo tương quan xem ở Rủi ro tương quan.
Trần đòn bẩy
Đòn bẩy tối đa tài khoản cho phép khác với đòn bẩy bạn thực sự dùng. Đòn bẩy thực tế bằng tổng giá trị các vị thế đang mở chia cho vốn. Đặt trần cho chỉ số này và kiểm tra trước mỗi lệnh mới. Cách tính có ở Đòn bẩy thực tế.
Đòn bẩy thực tế cao làm ký quỹ (margin) bị dùng nhiều, dễ dẫn đến margin call và stop out (sàn tự đóng lệnh khi ký quỹ không đủ). Xem Tránh margin call.
Điều kiện ký quỹ và đòn bẩy cụ thể của từng sàn, kể cả Exness, cần kiểm tra trong khu vực cá nhân hoặc trên trang chính thức của sàn.
Điều kiện buộc xem lại kế hoạch
Viết sẵn các tình huống mà khi xảy ra, bạn dừng giao dịch và xem lại toàn bộ kế hoạch:
- Drawdown chạm mức bạn đã định.
- Vi phạm quy tắc của chính mình, ví dụ dời Stop Loss xa hơn hoặc vượt giới hạn ngày.
- Kết quả thực tế lệch rõ so với kỳ vọng tính toán, xem Kỳ vọng lợi nhuận và Tỷ lệ thắng hòa vốn.
- Thay đổi vốn, công cụ giao dịch hoặc loại tài khoản.
- Trạng thái tâm lý không ổn định, xem Tâm lý giao dịch.
Ghi mọi lệnh vào Nhật ký giao dịch. Không có nhật ký thì không có dữ liệu để xem lại.
Lưu ý pháp lý tại Việt Nam
NHNN: không có sàn Forex nào được cấp phép tại Việt Nam; giao dịch trên các sàn này có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra: NHNN: nhà đầu tư trên sàn Forex tiếp tay cho hành vi vi phạm và không được pháp luật bảo vệ nếu bị thua lỗ. Đọc thêm ở Pháp lý và an toàn và Rủi ro đối tác sàn. Đây là rủi ro mà kế hoạch giao dịch không loại bỏ được.
Câu hỏi thường gặp
Có kế hoạch quản lý rủi ro thì có chắc có lãi không?
Không. Kế hoạch chỉ giới hạn mức lỗ. Kết quả còn phụ thuộc vào phương pháp, chi phí và biến động thị trường. Bạn vẫn có thể mất tiền.
Nên chọn rủi ro mỗi lệnh bao nhiêu?
Trang này không đưa ra con số chung. Hãy dùng Rủi ro mỗi lệnh và Rủi ro cháy tài khoản để xem các mức khác nhau ảnh hưởng thế nào đến tài khoản của bạn.
Rủi ro cố định theo phần trăm hay lot cố định tốt hơn?
Mỗi cách có ưu và nhược điểm riêng. So sánh chi tiết ở Fixed fractional và lot cố định.
Có nên thử kế hoạch trên tài khoản demo trước?
Tài khoản demo giúp kiểm tra việc tuân thủ quy tắc mà không mất tiền thật. Tuy nhiên điều kiện khớp lệnh và tâm lý khi giao dịch thật có thể khác. Xem Tài khoản demo.
Bao lâu nên xem lại kế hoạch một lần?
Xem lại theo lịch cố định do bạn tự đặt, và luôn xem lại ngay khi xảy ra một trong các điều kiện ở mục trên.