Rủi ro mỗi lệnh bao nhiêu là hợp lý?

Rủi ro mỗi lệnh là gì

Rủi ro mỗi lệnh (risk per trade) là số tiền bạn mất nếu lệnh chạm Stop Loss, tính theo phần trăm số dư tài khoản. Stop Loss là mức giá mà lệnh tự đóng để cắt lỗ.

Rủi ro mỗi lệnh không phải là khối lượng lệnh, cũng không phải là đòn bẩy. Với cùng một mức phần trăm rủi ro, lệnh có Stop Loss xa sẽ có khối lượng nhỏ, còn lệnh có Stop Loss gần sẽ có khối lượng lớn hơn. Ba yếu tố luôn đi cùng nhau: số dư, phần trăm rủi ro và khoảng cách Stop Loss.

Giao dịch forex và CFD có đòn bẩy có thể làm mất tiền rất nhanh. Quản lý vốn chỉ giới hạn mức thua của từng lệnh. Nó không biến một chiến lược thua lỗ thành có lãi.

Nên risk bao nhiêu phần trăm

Không có con số đúng cho mọi người. Trong sách và cộng đồng trading, người ta hay nhắc tới việc chỉ rủi ro một tỷ lệ phần trăm nhỏ của số dư cho mỗi lệnh. Mức này thấp hơn nhiều so với mức mà người mới thường chọn. Đây là quy ước, không phải quy tắc. Không cơ quan hay tiêu chuẩn nào bắt buộc một mức cụ thể.

Mức phù hợp với bạn phụ thuộc vào:

• Tỷ lệ thắng và tỷ lệ Risk Reward của chiến lược. Xem Tỷ lệ Risk Reward và Tỷ lệ thắng hòa vốn.
• Độ dài chuỗi thua mà chiến lược có thể gặp. Chiến lược có tỷ lệ thắng thấp thường có chuỗi thua dài hơn.
• Mức drawdown bạn chịu được về tiền và về tâm lý. Drawdown là mức sụt giảm từ đỉnh số dư xuống đáy.
• Số lệnh mở cùng lúc và mức tương quan giữa chúng.

Thay vì chọn một con số theo cảm tính, hãy đưa vài mức khác nhau vào trình mô phỏng dưới đây và so sánh kết quả.

Trình mô phỏng chạy phương pháp Monte Carlo: nó tạo ra rất nhiều chuỗi lệnh ngẫu nhiên từ tỷ lệ thắng, tỷ lệ Risk Reward và phần trăm rủi ro mà bạn nhập. Kết quả cho thấy độ phân tán của số dư cuối kỳ và mức drawdown lớn nhất trong từng chuỗi. Đây là mô hình, không phải dự báo. Thị trường thật có trượt giá, gap và thay đổi chế độ biến động mà mô hình không phản ánh đủ.

Vì sao dùng phần trăm cố định

Cách rủi ro phần trăm cố định (fixed fractional) có hai tác dụng chính:

• Khi số dư giảm, số tiền rủi ro tự giảm theo. Chuỗi thua làm tài khoản sụt chậm dần, thay vì sụt đều như khi dùng lot cố định.
• Khi số dư tăng, số tiền rủi ro tăng theo. Kết quả được cộng dồn theo cả hai chiều.

Điểm cần nhớ là sự bất đối xứng của drawdown. Nếu tài khoản giảm một phần trăm nào đó, bạn cần mức tăng theo phần trăm lớn hơn để quay về số dư cũ. Drawdown càng sâu thì khoảng cách này càng lớn. Bạn có thể xem chi tiết ở Drawdown tối đa và Phục hồi drawdown.

Khi tăng phần trăm rủi ro trong trình mô phỏng, bạn sẽ thấy drawdown lớn nhất tăng nhanh hơn so với mức tăng của rủi ro. Khả năng cháy tài khoản cũng tăng rõ rệt. Xem thêm ở Rủi ro cháy tài khoản.

So sánh với lot cố định và các cách khác có ở Fixed fractional và lot cố định. Công thức Kelly thường cho ra mức rủi ro cao hơn mức đa số trader chấp nhận được, xem Công thức Kelly.

Cách tính khối lượng lệnh theo rủi ro

Công thức chung:

Khối lượng (lot) = Số tiền rủi ro ÷ (Khoảng cách Stop Loss tính bằng pip × Giá trị pip của mỗi lot)

Trong đó:

• Số tiền rủi ro = số dư × phần trăm rủi ro.
• Pip là bước giá tiêu chuẩn của cặp tiền. Với vàng, chỉ số hoặc tiền mã hóa, đơn vị giá có thể khác.
• Giá trị pip phụ thuộc vào công cụ, kích thước hợp đồng và đồng tiền của tài khoản.

Nhập các giá trị này vào máy tính để có khối lượng:

Sau khi tính xong, hãy làm tròn khối lượng xuống theo bước lot mà nền tảng cho phép, không làm tròn lên. Hướng dẫn từng bước có ở Tính khối lượng lệnh. Nếu bạn đặt Stop Loss theo biến động thị trường, xem Khối lượng lệnh theo ATR.

Khi rủi ro thực tế lớn hơn con số bạn đặt

Phần trăm rủi ro trên giấy chỉ đúng khi lệnh đóng đúng tại Stop Loss. Trong thực tế, mức lỗ có thể lớn hơn vì:

• Trượt giá và gap. Giá có thể nhảy qua Stop Loss khi có tin hoặc khi thị trường mở cửa đầu tuần. Xem Rủi ro gap cuối tuần và Rủi ro giao dịch tin tức.
• Spread và swap. Spread giãn ra làm lệnh chạm Stop Loss sớm hơn. Swap là phí qua đêm, cộng dồn vào kết quả. Xem Phí swap.
• Lệnh tương quan. Nhiều lệnh trên các cặp tiền đi cùng chiều có tác dụng như một lệnh lớn. Tổng rủi ro mở là con số cần kiểm soát. Xem Rủi ro tương quan.
• Không có Stop Loss. Khi đó rủi ro mỗi lệnh không xác định được. Xem Giao dịch không Stop Loss.

Ngoài phần trăm rủi ro, hãy theo dõi đòn bẩy thực tế và mức ký quỹ để không bị đóng lệnh cưỡng bức. Xem Đòn bẩy thực tế và Tránh margin call.

Đưa mức rủi ro vào kế hoạch

Mức rủi ro mỗi lệnh chỉ có ý nghĩa khi nằm trong một kế hoạch rõ ràng:

• Ghi rõ phần trăm rủi ro mỗi lệnh và tổng rủi ro mở tối đa.
• Đặt giới hạn lỗ theo ngày hoặc tuần. Khi chạm giới hạn thì dừng giao dịch. Xem Giới hạn lỗ ngày/tuần.
• Quy định trước khi nào giảm rủi ro, ví dụ sau một chuỗi thua hoặc khi drawdown vượt ngưỡng bạn đặt.
• Ghi Nhật ký giao dịch để biết tỷ lệ thắng và Risk Reward thật của bạn, rồi dùng chính các số liệu đó cho trình mô phỏng.

Mẫu đầy đủ có ở Kế hoạch quản lý rủi ro. Bạn có thể thử kế hoạch trên Tài khoản demo trước khi dùng tiền thật. Trước khi mở tài khoản với bất kỳ sàn nào, hãy đọc Pháp lý và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Rủi ro mỗi lệnh bao nhiêu là an toàn?

Không có mức nào an toàn tuyệt đối. Mức phần trăm nhỏ chỉ làm drawdown chậm hơn. Bạn vẫn có thể mất tiền nếu chiến lược có kỳ vọng âm hoặc khi giá gap qua Stop Loss.

Có nên tăng rủi ro sau khi thắng liên tiếp?

Chuỗi thắng không làm thay đổi xác suất của lệnh tiếp theo. Nếu muốn thay đổi mức rủi ro, hãy dựa trên quy tắc viết sẵn trong kế hoạch và kiểm tra trước bằng trình mô phỏng.

Tính phần trăm theo số dư hay theo vốn chủ sở hữu?

Số dư (balance) không tính các lệnh đang mở. Vốn chủ sở hữu (equity) có tính lãi lỗ chưa chốt. Khi đang có lệnh mở, dùng giá trị thấp hơn trong hai số này sẽ thận trọng hơn.

Kết quả của trình mô phỏng có phải là dự báo không?

Không. Đó là phân bố kết quả có thể xảy ra từ các giả định bạn nhập vào. Kết quả thực tế có thể tệ hơn bất kỳ chuỗi nào trong mô phỏng.

Rủi ro mỗi lệnh và đòn bẩy khác nhau thế nào?

Đòn bẩy quyết định lượng ký quỹ cần để mở lệnh. Rủi ro mỗi lệnh quyết định số tiền bạn mất khi lệnh chạm Stop Loss. Đòn bẩy cao không bắt buộc bạn rủi ro nhiều hơn, nhưng nó cho phép mở khối lượng quá lớn nếu bạn không tính khối lượng trước.