Nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là gì?

Định nghĩa ngắn

Nghiệp vụ thị trường mở (open market operations, viết tắt OMO) là việc ngân hàng trung ương mua hoặc bán giấy tờ có giá, thường là trái phiếu chính phủ hoặc tín phiếu, với các ngân hàng thương mại để tăng hoặc giảm lượng tiền trong hệ thống.

• Ngân hàng trung ương mua giấy tờ có giá: tiền đi vào hệ thống. Báo chí gọi là bơm tiền.
• Ngân hàng trung ương bán giấy tờ có giá hoặc phát hành tín phiếu: tiền bị rút ra. Báo chí gọi là hút tiền.

Định nghĩa chính xác hơn

OMO là công cụ của chính sách tiền tệ. Ngân hàng trung ương dùng nó để thay đổi lượng dự trữ của các ngân hàng thương mại, từ đó kéo lãi suất liên ngân hàng ngắn hạn về gần mức lãi suất mục tiêu.

OMO có các dạng chính:

Các trường hợp đặc biệt cần biết:

• Tên gọi repo và reverse repo phụ thuộc vào bên đứng tên. Trong văn bản của Fed, "reverse repo" là hút tiền. Ở góc nhìn ngân hàng thương mại thì ngược lại. Hãy đọc kỹ chiều dòng tiền, đừng chỉ đọc tên.
• Phát hành tín phiếu của chính ngân hàng trung ương không phải là bán trên thị trường thứ cấp. Tuy vậy, ở Việt Nam nó vẫn được tính vào kênh thị trường mở.
• Nới lỏng định lượng (QE) về kỹ thuật là mua hẳn ở quy mô lớn. Mục tiêu của QE là lãi suất dài hạn, không phải lãi suất qua đêm.
• Trung hòa (sterilization): ngân hàng trung ương dùng OMO để hút lại lượng tiền đồng đã bơm ra khi mua ngoại tệ.

Ví dụ minh họa (giả định)

Đây là tình huống giả định, không dùng số liệu thật.

Ngân hàng thương mại A thiếu tiền đồng vào cuối kỳ. A đưa trái phiếu chính phủ làm tài sản bảo đảm và bán cho ngân hàng trung ương theo hình thức có kỳ hạn. A nhận tiền ngay. Khi đáo hạn, A mua lại trái phiếu với giá cao hơn giá bán. Phần chênh lệch chính là lãi suất OMO mà A phải trả.

Nếu nhiều ngân hàng cùng làm như vậy, lượng tiền trong hệ thống tăng và lãi suất liên ngân hàng có xu hướng hạ. Nếu ngân hàng trung ương phát hành tín phiếu, các ngân hàng thương mại dùng tiền dư để mua. Tiền rút khỏi hệ thống và lãi suất liên ngân hàng có xu hướng tăng.

OMO của Ngân hàng Nhà nước trong tin tức

Tin tức về OMO của Ngân hàng Nhà nước thường dùng các cụm từ sau:

• "bơm ròng" hoặc "hút ròng" qua kênh thị trường mở;
• "lãi suất OMO", "khối lượng trúng thầu", "kỳ hạn";
• "phát hành tín phiếu" hoặc "tín phiếu đáo hạn".

Với các ngân hàng trung ương lớn, OMO xuất hiện trong thông cáo sau cuộc họp chính sách và trong báo cáo hoạt động thị trường. Trên nền tảng giao dịch, bạn gặp thuật ngữ này trong mục tin tức hoặc lịch kinh tế, không phải trong thông số hợp đồng.

Trader theo dõi OMO vì thanh khoản và lãi suất ngắn hạn ảnh hưởng đến tỷ giá. Xem thêm rủi ro tỷ giá và phân tích cơ bản. Một tin OMO không phải là tín hiệu giao dịch. Giao dịch CFD và forex có đòn bẩy có thể mất tiền rất nhanh, xem quản lý rủi ro.

Thuật ngữ liên quan

• Điểm cơ bản (bps): đơn vị đo thay đổi lãi suất
• Dự trữ một phần: cơ chế dự trữ của ngân hàng
• Đấu giá trái phiếu và lãi coupon
• Siết chặt tín dụng, giảm phát
• Ngang giá lãi suất có bảo hiểm, điểm kỳ hạn
• Thuật ngữ tài chính

Câu hỏi thường gặp

OMO là gì?

OMO là viết tắt của open market operations, tức nghiệp vụ thị trường mở. Đây là việc ngân hàng trung ương mua bán giấy tờ có giá để điều tiết lượng tiền trong hệ thống.

"Bơm ròng" nghĩa là gì?

Bơm ròng nghĩa là lượng tiền ngân hàng trung ương đưa vào hệ thống lớn hơn lượng tiền rút về trong cùng kỳ.

OMO có giống QE không?

Không hoàn toàn. QE là dạng mua hẳn ở quy mô lớn, nhắm vào lãi suất dài hạn. OMO thông thường chủ yếu nhắm vào lãi suất ngắn hạn.

Cá nhân có tham gia OMO được không?

Không. Đối tác của ngân hàng trung ương trong OMO là các tổ chức tín dụng đủ điều kiện, không phải nhà đầu tư cá nhân.